Afgelopen week is er veel discussie ontstaan in de TTRPG-wereld over de nieuwe Dungeons & Dragons Open Gaming License. Deze licentie laat mensen gebruik maken van het officiële D&D-materiaal en wordt binnenkort vernieuwd. Maar het lijkt erop dat de nieuwe licentie van Wizards of the Coast met veel striktere beperkingen en eisen komt. Dit heeft grote gevolgen voor de TTRPG-hobby en alle mensen die (betaalde) producten en diensten maken omtrent D&D.D&D.

Belangrijke disclaimer

Dit nieuws komt van een gelekt document en is daarom niet 100% betrouwbaar. Journalist Linda Codega ontving het nieuwe OGL-document van een anonieme non-WotC-ontwikkelaar en publiceerde daarmee dit artikel wat de discussie ontketende. De gelekte licentie is gedateerd rond mid-december 2022 en is mogelijk niet de meest recente versie. Wizards of the Coast heeft tot nu toe geen officieel antwoord gegeven, behalve dat er inderdaad een vernieuwing aan zit te komen. Niks staat nog vast.

ngeons & Dragons licenties

Wizards of the Coast heeft verschillende licenties die mensen toestaan om materiaal te maken dat gebaseerd is op de wereld en regels van Dungeons & Dragons. Tot nu toe bestonden er 2 belangrijke:

OPEN GAMING LICENSE v1.0a

We hebben veel te danken aan de originele Open Gaming License uit het jaar 2000. Door deze licentie mogen mensen onder redelijke voorwaarden officieel materiaal van Dungeons & Dragons gebruiken, inclusief spreuken, classes, bekende termen (zoals advantage), bekende monsters, etc., daaraan hun eigen draai geven en dit verkopen.

In het bovenstaande document vind je het `System Reference Document` waarin dit alles op een rijtje staat. Je mag er zelfs geld voor vragen, een Patreon of Kickstarter opzetten en je behoudt altijd het recht op je eigen creaties behouden. Hierdoor kunnen vele mensen en bedrijven nieuwe producten voor het spel maken, zonder dat de rechten van Wizards of the Coast in het geding komen.

Deze vrijheid heeft enorm aan de groei en (on)officiële producten van Dungeons & Dragons bijgedragen. Er bestaan veel partijen die in bepaalde mate van deze gelicenseerde producten afhankelijk zijn voor hun inkomsten.

Bekende afhankelijke partijen
- Grote partijen zoals Kobold Press, Critical Role, Matt Colville

- Nederlandse partijen zoals VechelFantasy, Project Epos, Helden op Papier, Faegames, Jan Loos en vele anderen

- Verschillende virtual tabletop partijen

- RPG-systemen, en hun makers/uitgevers zoals Paizo (Pathfinder & Starfinder), Pelgrane Press (13th Age) en Necrotic Gnome (Old School Essentials)

Fan Content Policy

In principe mag je bijna alles van Dungeons & Dragons gebruiken zolang het aan enkele voorwaarden voldoet. Buiten specifieke copyright dingen mag je alle spreuken, regels en monsters, etc. gebruiken zoals je wilt. Maar je mag geen vereisten stellen om toegang te krijgen tot je creaties. Je mag op zijn hoogst donaties of sponsoren gebruiken, maar verder moet iedereen erbij kunnen zonder geld, inschrijving, downloads of enquêtes.

Het mag ook niet schadelijk zijn voor het merk en Wizards of the Coast houdt zich het recht voor om elk gebruik met of zonder reden stop te zetten.

Dit staat veel mensen toe om hun gratis producten te delen, zoals homebrew, ook al zit er officieel eigendom van Wizards of the Coast in verwerkt.

De nieuwe licentie

Er komt een nieuwe licentie, genaamd OGL v1.1. Deze nieuwe versie is niet alleen groter dan zijn voorganger (~9000 woorden, i.p.v. ~900 woorden), het is ook de bedoeling dat OGL v1.0 door de nieuwe versie wordt vervangen. Iedereen die ooit gebruik heeft gemaakt of op dit moment nog gebruik maakt van de oude licentie, zal aan de nieuwe licentie moeten voldoen.

Alle bekende veranderingen

Dit zijn alle bekende veranderingen die het gelekte document bevat.

1. Ontbinding oude afspraken

"this agreement governs Your use of the Licensed Content and, unless otherwise stated in this agreement, any prior agreements between Us and You are no longer in force."

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)

Alle bestaande overeenkomsten worden teniet gedaan. Mogelijk heeft dit gevolgen voor schriftelijke en mondelinge afspraken die makers en andere bedrijven al eerder gemaakt hebben, zoals sponsoringovereenkomsten en andere samenwerkingen. Deze verandering geldt voor alles wat van de licentie gebruik maakt. Het is nog onduidelijk wat voor een wettelijke gronden en consequenties dit heeft en of het voor getroffen partijen mogelijk is om hiertegen in beroep te gaan.

"...the Open Game License was always intended to allow the community to help grow D&D and expand it creatively. It wasn’t intended to subsidize major competitors, especially now that PDF is by far the most common form of distribution."

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)

2. Wizards krijgt recht op jouw creatie

"WotC also gets the right to use any content that licensees create, whether commercial or non-commercial. Although this is couched in language to protect Wizards’ products from infringing on creators’ copyright, the document states that for any content created under the updated OGL, regardless of whether or not it is owned by the creator, Wizards will have a 'nonexclusive, perpetual, irrevocable, worldwide, sub-licensable, royalty-free license to use that content for any purpose.'"

- Linda Codega, journalist

Al het werk dat iemand maakt met gebruik van de licentie is door WotC te gebruiken. De auteur behoudt het auteursrecht, maar Wizards mag – zonder kennisgeving of compensatie – het basisidee gebruiken in eigen materiaal of zelfs doorverkopen. Dit kan grote gevolgen hebben voor de vele makers en bedrijven die hun materiaal maken op basis van de oude, en straks de nieuwe, OGL.

Dungeons & Dragons is een belangrijk onderdeel van de TTRPG-wereld en levert talloze uren speelplezier aan velen. De oude OGL (1.0a) heeft ervoor gezorgd dat er een groot aanbod ontstaan is van materiaal door de passie en het harde werk van 3e partijen die gecompenseerd werden voor hun werk. Van simpele, gratis homebrew tot hele systemen zoals Pathfinder, de bloodhunter subclass, Tome of Beasts, het Avonturenhandboek, de strip The Weekly Roll, Critical Role en andere streams. Dit heeft allemaal bijgedragen aan de huidige populariteit van D&D.

3. 30 dagen waarschuwing

"can modify or terminate this agreement for any reason whatsoever, provided We give thirty (30) days’ notice."

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)

Alle bepalingen in de licentie kunnen en mogen, om welke reden dan ook, binnen 30 dagen veranderd worden. 30 dagen is een uitzonderlijk korte tijd voor gebruikers van de licentie om hun werk opnieuw te laten voldoen aan iedere verandering die doorgevoerd wordt. Als alles continue kan en mag veranderen, levert dit grote onzekerheid op voor licentiegebruikers. Zowel voor huidige gebruikers, die de nieuwe bepalingen moeten accepteren of stoppen met hun werk, als de nieuwe gebruikers die een compleet onvoorspelbare factor in hun plannen moeten rekenen – als dat al mogelijk is.

4. Beperkt gebruik van licentie

[this license] "only allows for creation of roleplaying games and supplements in printed media and static electronic file formats. It does not allow for anything else, including but not limited to things like videos, virtual tabletops or VTT campaigns, computer games, novels, apps, graphics novels, music, songs, dances, and pantomimes. You may engage in these activities only to the extent allowed under the Wizards of the Coast Fan Content Policy or separately agreed between You and Us.
"

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)

Je mag alléén geprinte media en elektronische bestanden maken met de nieuwe licentie. Wil je iets anders maken, zoals muziek, miniaturen, verhalen in allerlei vormen, dan moet je de Fan Content License gebruiken (en dus alles gratis maken) of een speciale deal sluiten. Dit zal gevolgen hebben voor de vele D&D-streams, podcasts en fanboeken die in de afgelopen jaren uitgekomen zijn en maakt het moeilijker om te groeien binnen deze vormen.

Dit is een grote verandering tegenover de oude licentie, die niet alleen eeuwig geldig beweerde te zijn, maar ook specificeerde dat het geen speciale regels had voor de manier waarop de licentie wordt gebruikt. Alles mocht, zolang het aan enkele redelijke voorwaarden voldeed.

5. Onderscheiding van gelicenseerde producten

"all creators will need to clearly and deliberately distinguish 'their content' from 'licensed content.'"

"Creators will also be required to use a specific badge in order to publicly and obviously identify their work as covered by the updated OGL, and they will have to give WotC a copy of the publication."

- Linda Codega, journalist
"...in a way that allows a reader of Your Licensed Work to understand the distinction without checking any other document."

"...or putting a separate index or list in the back of Your Licensed Work that lists out what, exactly, You used from the SRD."

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)

Het is een redelijk verzoek om onofficiële creaties te onderscheiden van officieel werk. Dit zijn echter meer en grotere vereisten dan de v1.0-licentie stelde, want die adresseerde deze kwestie al. Het is onduidelijk hoe deze vereisten invloed zullen hebben voor creaties op verschillende platformen en voor niet-tekstuele creaties.

6. Commerciële overeenkomst en royalty’s

"Unless they are making over $750,000, licensees get to keep the money they earn."
[this document] "covers all commercial uses, whether they’re profitable or not."

"If, and only if, You are generating a significant amount of money (over $750,000 per year across all Licensed Works) from Your Licensed Works, The revenue You make from Your Licensed Works in excess of $750,000 in a single calendar year is considered 'Qualifying Revenue' and You are responsible for paying Us 20% or 25% of that Qualifying Revenue."

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)
Initiate Tier. If You have registered at least one Licensed Work but haven’t generated $50,000 or more in total (gross) revenue from OGL: Commercial products in a given year, You are at the Initiate Tier.
Intermediate Tier. If Your Licensed Work(s) have generated more than $50,000 in total revenue in a given year but less than $750,000, You are at the Intermediate Tier
Expert Tier. If Your Licensed Work(s) have generated at least $750,000 in total revenue in a given year, You are at the Expert Tier.

Er is een nieuw systeem om licentiegebruikers te categoriseren. Volgens de nieuwe regels zullen partijen met een omzet vanaf $750.000,- minimaal 20% moeten inleveren in 2024. Die 20% geldt alleen voor partijen die gebruik maken van Kickstarter, dankzij Jon Ritter (Director of Games bij Kickstarter), die een speciale deal heeft bemachtigd. Voor anderen geldt 25%. Er zijn volgens WotC minder dan 20 partijen die hieronder vallen.

De tiers, de bovengenoemde bedragen en het percentage van royalty’s kunnen echter binnen 30 dagen door Wizards of the Coast veranderd worden, zoals alle bepalingen in deze licentie, waardoor er voor andere partijen grote onzekerheden kunnen ontstaan.

7. Registratie bij verkoop

"no matter what Tier You are in or how much money You believe Your product will make, You must register with Us any new Licensed Work You intend to offer for sale... including a description of the Licensed Work. We’ll also ask for Your contact information, information on where You intend to publish the Licensed Work, and its price, among other things."

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)

De nieuwe regels eisen dat licentiegebruikers veel communiceren met WotC, ongeacht de Tier waarin de maker valt. Zoals eerder te lezen moeten producten duidelijk aangeven dat ze van de licentie gebruikmaken. Dit moet naar WotC worden gestuurd met een omschrijving van het gebruikte licentiewerk, de plekken waar het wordt gepubliceerd, de prijs en contactgegevens van de makers. Dit verschilt met OGL v1.0, die niks vereiste behalve onderscheiding van officieel werk. Dit levert veel extra werk op, zeker voor de designers die vanuit hobby, in hun eentje of met een klein groepje materiaal maken.

8. “Voordeel” voor Kickstarter

"The OGL 1.1 states that if creators are members of the Expert Tier: 'if Your Licensed Work is crowdfunded or sold via any platform other than Kickstarter, You will pay a 25% royalty on Qualifying Revenue'"

- Linda Codega, journalist
"if Your Licensed Work is crowdfunded on Kickstarter, Our preferred crowdfunding platform, You will only pay a 20% royalty on Qualifying Revenue."

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)

Kickstarter is enorm populair onder TTRPG-makers. Het is voor sommigen de enige mogelijkheid om hun creatie op de markt te krijgen of om hun dromen te volgen. TTRPG’s zijn een niche hobby/markt, maar opvallend genoeg heeft het toch een groot aandeel voor Kickstarter. Dit artikel van Dicebreaker vertelt bijvoorbeeld hoe 101 TTRPG Kickstarter-projecten meer dan $500.000 crowdfunding kregen in 2021. De cijfers van voorgaande jaren wijzen erop dat het elk jaar blijft groeien.

Helaas staan Kickstarter projecten niet bekend als winstmakers. De kosten voor TTRPG-producten zijn relatief hoog, zeker als je fysieke boeken of materialen gaat ontwikkelen. Jon Ritter (Director of Games bij Kickstarter) reageerde via Twitter op de vragen die mensen stelden. Er was namelijk onbegrip en kritiek over het feit dat Kickstarter in de nieuwe licentie een 5% voordeel heeft tegenover andere crowdfundingpartijen. Die 5% is een wereld van verschil bij de lage winstmarges van crowdfunding. Dit kan de keuzes voor crowdfunding aanzienlijk beperken. Dit is naast de impact die 20% of 25% op het gehele gebruik van crowdfunding kan hebben.

9. Crowdfunding voorwaarden & details

"you may only crowdfund the production of Licensed Works,..."

"...no infringing materials are given out as perks or rewards."

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)

Naast het voordeel van Kickstarter, de gevolgen voor winstmarges en onzekerheid omdat alles in 30 dagen kan veranderen, zijn er ook wat limieten voor crowdfunding in het algemeen. Deze gelden voor alle crowdfundingscampagnes, ongeacht winst.

Zelfs zonder context kan het bestaan van deze condities iets vertellen. Het kan erop wijzen dat WotC meer rekening houdt met de moderne middelen van tegenwoordig. De update van de OGL wordt ook gedaan met dit in gedachten (de vorige OGL is ontstaan voordat Virtual Tabletops, Twitch, Youtube en andere media groot waren). Dit idee vindt houvast in dit D&DBeyond artikel waarin er veel nadruk ligt op wat wel en niet mag. De focus ligt op wat niet mag of schijnbaar nooit heeft gemogen (ondanks/ongeacht historisch gebruik).

"First, we’re making sure that OGL 1.1 is clear about what it covers and what it doesn’t. OGL 1.1 makes clear it only covers material created for use in or as TTRPGs, and those materials are only ever permitted as printed media or static electronic files (like epubs and PDFs). Other types of content, like videos and video games, are only possible through the Wizards of the Coast Fan Content Policy or a custom agreement with us. To clarify: Outside of printed media and static electronic files, the OGL doesn’t cover it.

Will this affect the D&D content and services players use today? It shouldn’t. The top VTT platforms already have custom agreements with Wizards to do what they do. D&D merchandise, like minis and novels, were never intended to be part of the OGL and OGL 1.1 won’t change that. Creators wishing to leverage D&D for those forms of expression will need, as they always have needed, custom agreements between us."

- DND Beyond Staff op 21-12-2022 - bron

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Achtergrond van de veranderingen

Dungeons & Dragons is de afgelopen jaren enorm gegroeid. Dankzij mainstreammedia (Stranger Things, Big Bang Theory, Community), slimme reclame (Critical Role, D&Diesel, gesponsorde artikelen) en mogelijk zelfs de coronacrisis is de populariteit en online aanwezigheid van de hobby ongekend groot. Mensen die onbekend zijn met roleplayinggames, kennen soms de naam Dungeons & Dragons juist wel. (Leuk woord: metonymie)

Afgelopen jaar was er een interessant gesprek met Chris Cocks (CEO van Hasbro) en Cynthia Williams (CEO van WotC) genaamd ‘Hasbro fireside chat’, waarin de zakelijke plannen van Hasbro en WotC werden uitgelegd. Het plan heet “Blueprint 2.0”. Naast de onthulling dat Magic: The Gathering Hasbro’s en WotC’s eerste biljoen-dollar merk wordt (in 2022), zijn er nog veel informatieve uitspraken over de plannen voor D&D.

Beluister het zelf in deze audioversie van het gesprek:

"you asked about D&D real brief, I'll state that you'll see us leaning heavily into the expansion of D&D through D&D Beyond, the aqcuisition that we did ... that we closed this past may. We have about 13 million customers... registered users there, that we will continue to serve by giving them more ways to express their fandom."

- Cynthia Williams, ~23:30 in "Hasbro Fireside chat"

Kenners van videogame geschiedenis zijn wellicht bekend met de beruchte horse-armor in The Elder Scrolls: Oblivion, die een nieuwe era inluidde voor de financiële strategieën van videogames. Het was het begin van betaalde cosmetische karakteropties, microtransacties en lootboxes waarover ook politiek en maatschappelijk vragen gesteld zijn en regulering voor gemaakt is, omdat deze verslavingsgevoeligen, kinderen en zogeheten ‘whales’ – mensen die hele fortuinen (onverantwoordelijk) spenderen aan bepaalde digitale producten – veel geld kunnen laten uitgeven. Hoewel er een groot verschil zit tussen de videogame-industrie en de wereld van TTRPG’s, wordt er wel vanuit Hasbro met dat perspectief naar TTRPG’s gekeken. Naast Chris Cock’s ervaring in deze industrie (hij werkte eerder voor Microsoft) maakt Cynthia Williams hier persoonlijk ook een opmerking over:

“…that helps us unlock the type of recurrent spending you see in digital games where more than 70% of the revenue in digital gaming comes post-sale.”

Vraag 
"I was wondering if you could share your vision on how you approach D&D monetization and digitization and how thats going to be different from magic and really how you approach that in general. If we could give kind of an overview that ... that here in terms of what's next for D&D and how that franchise is different from when you were looking at Magic back in 2017 - 2018? Oftentimes the question I get from investors is: 'How do you digitize a game that's been around for 50 years right?' I imagine D&D is older than Magic. And along with that, perhaps we can touch on how to integration of D&D Beyond is going. Growth in transactions or whatever you could share."

Antwoord WotC
"D&D has never been more popular and we have really great fans and incredible engagement but the first thing I saw with it, is the brand is really undermonetized. Earlier this year we aqcuired D&DBeyond and we are really excited about the possibilities the platform provides and the positive momentum we've already seen. We made this acquisition to strengthen our connection to players and power our next phase of product development, user acquisition and to have live-service tools through which we gain really valuable data-driven insights. 

You know with DDB [D&DBeyond] we have a window into how fans are playing the game daily, even if they're playing around the dining-room table. Many of our D&D fans use D&DBeyond as a companion app on their phone to make the experience better. And this gives us a look at how people are playing in their homes that we never had before. So when we think about our future monetization, we start here. 

Dungeon Masters, which are the people who guide you through the adventure, they only make up about 20% of the audience - that they are the largest share of our paying players. The rest of the players at the table - we believe digital will allow us to offer a lot more options to create rewarding experiences post-sale that helps us unlock the type of recurrent spending you see in digital games where more than 70% of the revenue in digital gaming comes post-sale. 

The speed of digital means that we're able to expand from what is essentially a yearly book publishing model to a recurrent spending environment and we're offering content that we know fans want. So we're super excited about the type of opportunities that we have with D&D to expand beyond the tabletop, to reach highly engaged multi-generational fans all around the globe."

- Cynthia Williams in "Hasbro Fireside chat"

Antwoord Hasbro
"The only thing I would add to that answer is you know if you look at, like, a super simplified strategy of Wizards of the Coast... Magic is this super deep single quadrant brand - does a fantastic job engaging a very loyal and passionate audience and I think our strategy at Wizards, that you know Cynthia and the team are really leaning into, is growing that engagement and growing that playerbase over the next several years. So that our new player growth and reacquired player growth are really kind of carrying the growth of the brand."

- Chris Cocks, ~35:15 in "Hasbro Fireside chat"
Meer opmerkingen over D&D strategie
"...the D&D strategy, if the Magic strategy is a deep single quadrant strategy, the D&D strategy is a broad four quadrant strategy where we have this powerful brand that has similar awareness to like, Lord of the Rings, or Harry Potter. And we're going to imbue it with blockbuster entertainment, like we have with the movie coming up. Triple-A, true triple-A high-end gaming like we're gonna have with Baldur's Gate 3 next year. And then just an amazing set of products that we will activate as Hasbro across our blueprint. Whether that's what we're doing at D&DBeyond, what we're doing at hobby stores, with new books and accessories or what our consumer products team and licensing team are doing, to build out a host of new collectibles and toys and games for a more casual fan."

"...to me, Dungeons & Dragons is the real poster child for blueprint 2.0. Our overall corporate engagement story, which is doubling down on play, supercharging great storytelling and entertainment and focusing on a category that we're a leader in, the best innovator in and have every right to wi- and grow our profitability and grow our return to shareholders."

- Chris Cocks, in "Hasbro Fireside chat"

Mogelijke gevolgen

Zoals hierboven aangegeven is de discussie die nu gaande is, gebaseerd op gelekte informatie. Wizards of the Coast heeft tot op heden geen bericht gegeven of de Open Gaming License v1.1 officieel gepubliceerd. Wat sommige mensen gerust kan stellen, is de volgende disclaimer die WotC in het document heeft gezet.

"will receive community pushback and bad PR, and We’re more than open to being convinced that We made a wrong decision."

- WotC Open Gaming License v1.1 (gelekte versie)

Mogelijk voorspelde WotC zelf al dat de veranderingen tot veel negatieve feedback kunnen leiden of hebben ze het zelfs verwacht. Het is echter onwaarschijnlijk dat WotC op kritiek van deze schaal heeft gerekend.

Grote makers, zoals Kobold Press en MCDM, hebben aangekondigd hun eigen spellen te ontwikkelen en kleinere designers wachten af tot de OGL van D&D gepubliceerd is om te beslissen hoe ze verder gaan. Dit kan zijn binnen de licentie of met materiaal binnen andere systemen/spellen/licenties.

Hoe dan ook, er is veel gaande in de TTRPG-wereld en we volgen de ontwikkelingen op de voet.

Wil je meer weten?

Hier zijn nog enkele handige bronnen voor verdere discussie.

#OpenDnD is een populaire hashtag geworden. Hier vind je de website van deze protestbeweging
De eerste tekenen van onheil? Een 1-op-1 gesprek om ‘de gemoederen te bedaren’, in 2022.
Een legale expert doet zijn zegje over de gelekte licentie en wat het kan betekenen.

Lees hier hoe Pathfinder ontstaan is vanuit de OGL 1.0a.

Lees hier het Dicebreaker-artikel over de nieuwe businessstrategie van WotC voor D&D.

Even iets anders spelen?

Misschien is dit een moment om jezelf verder te oriënteren in de TTRPG-wereld. Bekijk meer leuke RPG-systemen, ontdek andere designs en handige regels of raak geïnspireerd door nieuwe, bijzondere thema’s. Bekijk onze uitgebreide artikelen over deze leuke systemen of bekijk de lijst met leuke gratis TTRPG’s die je zo kunt downloaden.

RPG Spotlight: Call of Cthulhu – Verwacht het onverwachte

“Wanneer je de tuin betreedt, hoor je ineens geluid vanuit het schuurtje. Met alles wat er gaande is, ben je toch wel benieuwd wat zich afspeelt in dit kleine houten gebouw – zal het je dichter bij de waarheid brengen? Je komt dichterbij en…. een klauw komt je tegemoet door het hout heen.” Behoud je genoeg ‘sanity’ om er achter te komen wat er speelt? Zijn jij en je vrienden dapper genoeg om het mysterie te ontrafelen? En wie overleeft dit avontuur?
Lees verder

RPG Spotlight: Paranoia – Vrolijkheid is verplicht!

Goede dagcyclus, burgers! Stel uzelf de volgende drie vragen, voordat u de briefingsruimte verlaat:Een: Heb ik al mijn apparatuur bij me?Twee: Weet ik waar ik heen ga?Vier: Weet ik wat ik moet doen als ik daar aankom?Zes: Lijken de mensen om me heen op mutanten, terroristen of andere vormen van verraders?Vier: Heb ik al mijn apparatuur bij me?Als het antwoord op een van deze vragen nee is, of in sommige gevallen ja, vraag dan uw missiebriefingsmedewerker om opheldering. Elk verraderlijk gedrag moet onmiddellijk worden gemeld.Veel succes met uw missie, burgers! Welkom op Alpha Complex, het paradijs waarin Friend…

Lees verder

RPG Spotlight: Powered by the Apocalypse

Het ontwerp van Apocalypse World is tot vandaag de dag zo populair dat veel RPG’s zich categoriseren als Powered by the Apocalypse. Lees verder en ontdek waarom Powered by the Apocalypse en Apocalypse World waarschijnlijk nog lang na een echte Apocalypse herinnerd zullen worden. Oh en wist je dat veel systemen (gedeeltelijk) gratis zijn?
Lees verder

RPG Spotlight: Stars Without Number

Stars Without Number is een post-apocalyptische sci-fi roleplaying game. Deze RPG biedt veel vrijheid aan zowel spelers als gamemasters op het gebied van verhaallijn en roleplay. Een RPG met veel handvaten en mogelijkheden voor iedereen. In dit artikel zullen we verder in gaan op wat Stars Without Number nu zo bijzonder maakt en waarom je het zeker een keer zou moeten proberen.
Lees verder

RPG Spotlight: Blades in the Dark

Het is donker. Natuurlijk, want je bent in Doskvol, waar de zon nooit opkomt. In deze wereld maak jij deel uit van een van de talloze criminele bendes die ieder hun eigen fortuin zoeken. De spookachtige straten worden onveilig gemaakt door overvallen, achtervolgingen, smokkelaars en handelaren in duistere en occulte goederen. Voel jij je hierin thuis? Speel dan Blades in the Dark en leid jullie eigen bende naar een beter lot! Inclusief gratis basisregels
Lees verder
blades in the dark cover

Gratis systemen

Sommige systemen waar we over hebben geschreven zijn al gratis, maar hier is nog een leuk lijstje om te proberen.