Categorie: Informatief (Page 1 of 16)

Hoe leer je snel een TTRPG?

Iedere twee weken heb ik met vrienden een TTRPG-avond waarbij iemand van de groep een oneshot runt. Dat doen we ondertussen al ruim een jaar, dus de meeste bekende TTRPG’s hebben we wel gehad. Denk hierbij aan Dungeons & Dragons, Pathfinder, Vampire: the Masquerade, Star Wars en ondertussen ook Star Trek. De rol van Gamemaster rouleert door de groep heen, dus er is niet één iemand die iedere twee weken aan de beurt is. Maar wat doe je nou als je in zo’n situatie op maandag ineens bedenkt: “Oh shit, was het vrijdag nou mijn beurt?”

Daar neem ik jullie graag in mee, want veel TTRPG-boeken hebben een soortgelijke opzet waardoor het vrij simpel is om het systeem/spel in korte tijd te leren. Wel ga ik ervan uit dat je het boek al hebt liggen, want als je eerst nog twee dagen moet wachten totdat PostNL het boek bezorgt, wordt het wel héél erg krap. En om het af te sluiten heb ik nog wat tips voor wanneer je meer dan een werkweek hebt.

Allereerst is het belangrijk om wat dingen af te spreken. Een snelle zoektocht online laat zien dat je makkelijk 50 pagina’s per uur kunt lezen als je een beetje vloeiend in een taal bent. Dus laten we even zeggen dat je half zo snel bent als je de taal lastiger vindt en wat dingen moet opzoeken. Om er een niveau aan te koppelen, “vloeiend in een taal” zie ik als CEFRL-niveau B2 tot C1. “Wat dingen moet opzoeken” zie ik als A2 tot B1.

Daarnaast is het slim om een onderscheid te maken tussen kleine regelboeken, grote regelboeken en absurde regelboeken:

  • Klein zie ik als wat je redelijkerwijs in een avond of twee kunt lezen, bijvoorbeeld Mausritter of Knave 2e. Deze zijn 50 tot 100 pagina’s lang.
  • Grote regelboeken zie ik als wat je niet in twee avonden kunt lezen en waar je dus wat specifieker doorheen moet, bijvoorbeeld Dungeons & Dragons, Cosmere RPG, Pathfinder 2e en Vampire: the Masquerade. Deze zijn maximaal 500 pagina’s lang.
  • Absurde regelboeken zie ik als alles dat groter is dan 500 pagina’s. Zelfs als je hier een week voor uittrekt, is het heel lastig om deze van voor naar achteren door te lezen. Denk hierbij aan giganten als Mage: the Ascension 20th Anniversary of Exalted 3rd Edition met bijna 700 pagina’s.

Met deze categorieën vastgesteld kunnen we de verschillende strategieën gaan bekijken die van toepassing zijn op de systemen.

Kleine regelboeken

Kleine regelboeken zijn vaak de moeite om van voor naar achteren door te lezen. Allebei mijn voorbeelden (Mausritter en Knave 2e) hebben een samenvatting van de regels op de eerste of laatste pagina’s van het boek staan, dus als je echt heel snel er doorheen wilt, zijn dat de cheatcodes. Mausritter maakt het helemaal mooi door het boek op te delen in “Player Rules” en “Game Master Resources”, terwijl Knave een wat klassiekere inhoudsopgave heeft. Vergeet vooral niet om wat notities te maken over wanneer je welke dobbelstenen gooit, hoe conflicten werken (ja, combat is een conflict) en zorg dat je het verhaal een beetje voorbereid hebt. Waarschijnlijk kun je een systeem met zo’n klein regelboek zelfs nog wel opzetten op de dag van, als je een beetje creatief bent.

Grote regelboeken

Hier wordt het relevant om wat tactischer door het boek heen te gaan. Dat begint bij de inhoudsopgave. Hieronder heb ik drie inhoudsopgaves naast elkaar gezet van de Cosmere TTRPG, het D&D SRD (de gratis basisregels van Dungeons & Dragons) en Dune: Adventures in the Imperium.

Als je deze bekijkt, hebben ze allemaal wel een hoofdstuk “Playing the Game” of “Gamemastering”. Een andere goede hoofdstuktitel om op te zoeken is “Rules”, wat ik vooral in Vampire: the Masquerade, Werewolf: the Apocalypse en andere World of Darkness-boeken tegenkom, of “Running the Game” die sommige andere gebruiken. Dan heb je nog systemen zoals Outgunned die het “Time for Action” noemen of games als The One Ring waarbij het verdeeld lijkt te zijn over de hoofdstukken “Action Resolution” en “The Loremaster”. Waar het in ieder geval op neerkomt, is dat je op zoek gaat naar een hoofdstuk dat klinkt alsof het de kern van de regels omschrijft. Vaak is zo’n hoofdstuk minder dan 50 pagina’s en daarmee weer eenvoudig te lezen in een avond.

Een andere manier om dit aan te vliegen, is te kijken of er een Beginner Box of een Starter Set beschikbaar is. Als ik bijvoorbeeld naar de Pathfinder 2e– of Tales From The Loop-starter sets kijk, dan zit er een boek/quickstart bij voor de spelers en voor de Gamemaster welke weer een stuk sneller te lezen is. En deze bevatten vaak ook meteen een avontuur om te runnen, dus het bespaart ook daar weer tijd. En tijd is wat we niet zoveel hadden, want met het schrijven van dit artikel heb ik ondertussen alweer een avond gevuld!

Absurde regelboeken

De eerste vraag die ik me stelde toen ik zag dat het Mage: the Ascension-boek zo ontzettend groot was, was: “Waar ben ik aan begonnen?”. In de basis kun je een soortgelijk systeem toepassen zoals bij de grote regelboeken, want in ieder geval bij Exalted en Mage: the Ascension kun je een hoofdstuk vinden dat “Systems and Conflict” of “The Book of Rules” (Mage) heet, en wat in ieder geval bij Mage meevalt qua lengte (elf pagina’s). Bij Exalted is het wel een flink hoofdstuk met bijna 100 pagina’s, maar dat is nog steeds in een avond of twee te lezen.

Waar gaat die enorme hoeveelheid extra pagina’s dan in zitten? Bij Exalted zit het in een hoofdstuk genaamd “Charms” (176 pagina’s), bij Mage zit het verspreid over een hoofdstuk genaamd “Dramatic Systems” (100 pagina’s) en “The Book of Magic” (121 pagina’s). Bij beide is het onderdeel van het enorm uitgebreide magiesysteem dat ze bieden.

Wat nou als ik meer tijd heb?

Als je meer tijd hebt, dan zou ik nog steeds aanraden om in ieder geval het hoofdstuk met de regels goed te lezen. Daarnaast kun je ook eens kijken of je een Actual Play kunt vinden van het systeem dat je wilt. Van Dungeons en Dragons is Critical Role verreweg de grootste, maar je hebt bijvoorbeeld ook Dimension 20 die heel bekend is. Daarnaast heb je verschillende andere groepen, bijvoorbeeld Dorktales of Glass Canon.

Daarnaast is het soms ook handig om eens te kijken hoe een pre-written avontuur voor een systeem er precies uitziet. Zelf vind ik het heel lastig om iets nieuws te verzinnen voor een systeem dat ik nog niet eerder gespeeld heb, dus als het even kan dan pak ik er een pre-written module bij. Dat geeft me ofwel een ding om meteen te runnen ofwel een goede basis voor de vibes die in een systeem thuishoren.

Conclusie

Samenvattend: als het boek in een avondje te lezen is, dan is dat de beste manier om het te doen. Als het daar te groot voor is, dan vind je onder de kop Grote regelboeken wat tips om de belangrijkste hoofdstukken te vinden. Heb je meer tijd dan een week, kijk dan eens of je een Actual Play kunt vinden van het systeem of zoek er een uitgeschreven module bij. En aan het eind van de rit, als de spelers het spel ook niet kennen, dan weet ook niemand het als je een foutje maakt. Aan de andere kant, als de spelers het spel al wel kennen, dan kunnen zij je helpen om je fouten te corrigeren of helpen bij het vinden van de regels. Aan het eind van de avond gaat het er tenslotte niet om of je alles exact volgens het boek hebt gedaan, maar of je met z’n allen een leuke avond hebt gehad.

Dat alles gezegd hebbende, ik ga gauw door, want ik heb ondertussen nog minder tijd om voor te bereiden voor komende vrijdag! Heb je nou nog vragen over je favoriete systeem, klik dan op de Discord- of Reddit-knop in de zijbalk om de Dutch20-community te vinden. Je bent vást niet de eerste die dat systeem wilt spelen.

De 10 beste nieuwe TTRPG’s van 2025

Afgelopen jaar is een goed jaar geweest voor nieuwe TTRPG’s. We hebben nieuwe systemen zien verschijnen van zowel grote als kleine makers, nieuwe edities van bestaande systemen en een hele hoop aanvullingen. Veel te veel om op te noemen en bij te houden, zelfs voor de meest doorgewinterde TTRPG-nerds onder ons. Laat staan als je er in de hobby komt kijken!

Daarom hebben wij besloten om door de hoard te graven en de (naar mijn mening) meest noemenswaardige TTRPG’s die zijn uitgekomen in het jaar 2025 in een top 10 te zetten. Had het ook een top 100 kunnen zijn, natuurlijk had dat gekund. Maar dan waren we hier morgen nog!

Dus, zonder verder oponthoud, laten we beginnen met…

10. Draw Steel!

Sinds 2018 heeft MCDM Productions een hele hoop D&D-uitbreidingsboeken uitgebracht, waaronder Strongholds & Followers, Flee, Mortals! en Where Evil Lives. Draw Steel! is hun antwoord op de vragen: waarom is er zo weinig actie, waarom mis ik steeds en waarom duurt het zo lang?!

Een nieuw TTRPG-systeem met volledige focus op actie, epische strijden en vechten tegen monsters. 

Wanneer wel: Als jij houdt van actie en vechten, zonder zorgen hoeven te maken over een hele hoop regels, dan is dit systeem voor jou!

Wanneer niet: Als jij houdt van avonturen, exploreren en ontdekken, dan is dit systeem niet voor jou.

9. Starfinder 2e

Pathfinder in Space!

Ben jij een fan van Pathfinder en science fiction, dan is Starfinder 2e het systeem voor jou! Starfinder bestaat al sinds 2017, dus de kans is groot dat je er wel eens van hebt gehoord. Sindsdien zijn er veel nieuwe ideeën, toevoegingen en aanpassingen geweest wat uiteindelijk heeft geleid tot een volledige nieuwe editie, Starfinder 2e!

Wanneer wel: Als jij houdt van een crunchy systeem, volgeladen met alle mogelijkheden waar je hart naar kan verlangen, in space!

Wanneer niet: Als alleen denken aan het woord Pathfinder je al keuzestress geeft, dan is Starfinder 2e zeker niet voor jou. 

8. Nimble 5e

Gebaseerd op de in 2023 uitgebrachte rules-hack en uitbreiding boek voor D&D 5e, Nimble: Nimble2e is de stand-alone versie van dezelfde makers die het hun missie hebben gemaakt om tijd te besparen voor zowel spelers als Dungeon Masters. Het belooft meer interessante keuzes, minder wachten en meer tijd voor plezier met het avontuur!

Spelen met het Nimble2e-systeem geeft je drie acties per beurt, schade zonder te rollen en versimpelt je stats door middel van het beperken van de bekende zes naar slechts vier (Strength, Dexterity, Intelligence, Will). Ook bieden ze extra toevoegingen aan in de vorm van een nieuwe class (Hexbinder) en monsterbouwer- en charactermakertools.

Wanneer wel: Als je bekend bent met het D&D 5e-systeem, maar een versimpelde, snellere en efficiëntere versie wilt uitproberen.

Wanneer niet: Als je blij bent met het huidige D&D 5e-systeem of je iets dat niet op D&D is gebaseerd wilt proberen.

7. Legend in the Mist

De nieuwste uitgave van Son of Oak, maker van City of Mist en Otherscape, Legend in the Mist brengt het avontuur naar een wereld vol fantasie en avontuur waar je begint als een simpele dorpeling of andere soort onwaarschijnlijke held. Verdedig de Dalen tegen wezens uit de schemering en ga op een groots avontuur van ontdekking en mysterie!

Wanneer wel: Als je een comfortabel en creatief avontuur wilt spelen in een nieuwe wereld, wat voelt als een verhaal verteld naast het kampvuur. 

Wanneer niet: Als je geen fan bent van het City of Mist-systeem, waarin er geen duidelijke structuur zit maar waar je veel zelf moet bedenken in plaats van kan bouwen op bestaande elementen.

6. Alien RPG Evolved Edition

De nieuwste versie van het prijswinnende TTRPG-systeem Alien RPG. De Evolved-editie belooft onder andere nog beter uitgewerkte regels, ondersteuning voor mini’s, toevoegingen van elementen van het nieuwe Alien:Romulus en een solo mode genaamd Last survivor.

Wanneer wel: Als je een fan bent van horror, science fiction, survival of de Alien-franchise, dan kan je met dit systeem niet mis gaan.

Wanneer niet: Als je niet houdt van horror, hoge druk scenario’s of science fiction. 

5. Mythic Bastionland

Een nieuw systeem geschreven door Chris Mcdowall. In Mythic Bastionland speel je als een groep ridders die op zoek gaat naar mythen om het land van het potentiële gevaar te verdedigen. Wat dit systeem uniek maakt, is dat je speelt door seizoenen heen en je karakters ouder worden, roem opbouwen en uiteindelijk zullen sterven. Een belangrijk doel is dan ook om een goede opvolger van jouw nalatenschap te vinden. Het systeem is gebaseerd op de rules-light Into the Odd-regelset.

Wanneer wel: Als het je leuk lijkt om bestaande en nieuwe mythen te exploreren, een stukje domein management wilt uitproberen en je binnen een enkele campagne als meerdere karakters wilt spelen.

Wanneer niet: Als je een langdurige campagne met een enkele karakter wilt spelen en geen interesse hebt in domein management, rules-light systemen of ridders.

4. Land of Eem

Het nieuwe kleurrijke, familie vriendelijk en makkelijk te leren TTRPG-systeem van de makers van Dungeoneer Adventures. Beschreven als Lord of the Rings met Muppets, een enkele blik op Land of Eem maakt duidelijk wat je er van kan verwachten. De kindvriendelijke tekeningen, levendige kleuren en veilige sfeer maakt dit een sterke keuze voor zowel kinderen als volwassenen!

Wanneer wel: Als je een familievriendelijk avontuur wilt spelen, houdt van leuke en levendige tekeningen of een fan bent van Adventure Time.

Wanneer niet: Als je niet op zoek bent naar een luchtige ervaring, maar liever een avontuur hebt met potentie voor serieuze gebeurtenissen of een minder kindvriendelijke vibe.

3. Dolmenwood

De nieuwste uitgave van Exalted Funeral, uitgever van Mausritter en Land of Eem. Dolmenwood brengt het avontuur naar de bossen en wildernissen gevonden in de vreemde en soms enge sprookjes van vroeger. Het perfecte systeem om het licht bij te dimmen, spooky muziek op te zetten en de zaklamp onder je kin te steken. 

Wanneer wel: Als je houdt van een spooky sfeer, je vrienden laten schrikken en een avontuur beleven in een wereld van ouderwetse sprookjes.

Wanneer niet: Als je geen fan bent van vreemde of enge verhalen, altijd het licht aan hebt in de avond en niet durft te slapen na het kijken of lezen van een horrorverhaal.

2. Cosmere

Het langverwachte TTRPG-systeem gemaakt om in de wereld van de wereldbekende schrijver Brandon Sanderson te duiken. Verken de werelden van Stormlight, Mistborn en meer!

Behalve een hele nieuwe, maar toch bekende wereld om het avontuur in te beleven is er ook een geheel nieuw systeem gecreëerd om het verhaal in Cosmere nog beter te maken. Met een focus op spelercreativiteit, flexibiliteit, dynamische gevechten en plot belooft dit nieuwe systeem een ervaring te bieden die perfect gevormd is om jouw avontuur in Cosmere een unieke en onvergetelijke ervaring te maken!

Wanneer wel: Als je houdt van uitgebreide verhalen, creatieve opties, een compleet uitgewerkte wereld gebaseerd op een lang bestaand universum of als je al een fan bent van Brandon Sanderson.

Wanneer niet: Als je liever niet een hele nieuwe wereld wilt leren kennen en blij bent met het systeem wat je gewend bent.

1. Daggerheart

Als laatste, maar zeker niet als minste. Na jaren verwacht te worden door de miljoenen fans van Critical Role is het eindelijk uitgekomen. Het nieuwste systeem van Darrington Press, Daggerheart!

Makers van systemen zoals Candela Obscura, het Illuminated Worlds-systeem en de Tal’Dorei D&D campaign setting gebaseerd op de populaire Youtube-series, Daggerheart geeft spelers een nieuwe manier om avonturen te beleven met het revolutionaire Hope/Fear-systeem. Hiermee zeggen we gedag tegen de lang bekende initiatief volgorde en het wachten op je beurt om hopelijk dat epische plan uit te voeren. Met Daggerheart nemen de spelers de regie en staat samenwerking en het maken van onvergetelijke momenten bovenaan de prioriteitenlijst. Dit is een systeem gemaakt door spelers, voor spelers en is zeker aan te raden om tenminste één keer te proberen!

Wanneer wel: Als je houdt van het combineren van roleplaying en vechten, nieuwe classes, spells en abilities wil verkennen of een fan bent van Critical Role.

Wanneer niet: Als je de structuur van een initiatief orde fijn vindt, liever bij het bekende wilt blijven of geen interesse hebt in een nieuw soort systeem.

Heb jij een van deze systemen al gespeeld en heb je er een mening over, zie je jouw favoriete uitgave van 2025 er niet tussen staan of wil je meepraten over het onderwerp, praat er dan over mee op onze Discord!

Bedankt voor het lezen en veel plezier met al jullie avonturen in de wereld van TTRPG!

Con Crunchen: De Kunst van Last-Minute Paniek

We kennen het allemaal: die momenten vlak voor een conventie waarop je ineens besluit dat wat je maanden van tevoren had gepland, absoluut niet genoeg is. Twee weken voor de con keek ik naar mijn tafelindeling – groter dan vorige keren – en toen naar mijn voorraad en dacht: “Oh. Dit gaat nooit genoeg zijn.” En zo begon mijn con crunch in volle glorie.

De stapel dobbelstenen die nog afgemaakt moeten worden…

De Wet van Con Crunch

Con crunch is een universeel fenomeen onder standhouders en cosplayers. Het is die onweerstaanbare drang om, ondanks alle goede voornemens, in de laatste paar weken voor een evenement alsnog extra dingen te maken, aan te passen of compleet nieuwe projecten te beginnen. Want stel je voor dat iemand denkt dat je niet genoeg spullen hebt: Dat kan gewoon niet!

Bij mij draait het om dobbelstenen. En epoxy is een wrede meester. Dat spul heeft tijd nodig. Je kunt niet even snel een set afwerken als de resin nog niet volledig uitgehard is. Dus terwijl normale mensen relaxen in de week voor een con, zit ik met een polijster te zwaaien alsof ik een wetenschapper ben in een low-budget horrorfilm.

De Con Stress-Challenge

Deze con was extra spannend, omdat ik een grotere tafel had. Meer ruimte = meer waren nodig = meer paniek. Dus wat doe je dan? Precies: nog meer dobbelstenen gieten. Alsof ik niet al genoeg had liggen.

Mijn werkbank veranderde in een productielijn:

Twee weken voor de con: “Ik ga gewoon een paar extra sets maken, voor de zekerheid.”

Een week voor de con: “Waarom heb ik niet ALLES al af?!”

Drie dagen voor de con: “Zijn deze dobbelstenen al hard genoeg om te polijsten? NEE?!”

Nacht voor de con (hotelkamer edition): Nummers zitten verven alsof mijn leven ervan afhangt, terwijl ik stiekem hoop dat ik ook nog genoeg slaap ga krijgen om de volgende dag m’n creaties bij m’n stand te verkopen.

Lessen uit de Con Crunch

1. Epoxy wacht op niemand. Je kunt niet onderhandelen met chemie. Plan je gietmomenten ver van tevoren, anders sta je daar met een bakje niet afgewerkte dobbelstenen en een gebroken hart.

2. Meer tafelruimte = meer verantwoordelijkheid. Een grotere stand is leuk, maar besef: je moet hem ook vullen.

3. Last-minute werken is een val. Het lijkt een goed idee om nóg iets extra’s te maken, maar voor je het weet, zit je om 3 uur ’s nachts te polijsten.

Hotelkamerverfsessie de avond van tevoren

De Beloning na de Chaos

Uiteindelijk was de stand gevuld, de dobbelstenen lagen glimmend uitgestald, en ik? Ik was opgelucht. Want ondanks de stress is er iets magisch aan con crunchen: die adrenaline, het gevoel van “het is af!” en de trots als mensen enthousiast reageren op je spullen.

Dus ja, volgende keer beloof ik weer dat ik op tijd begin.

En nee, dat ga ik waarschijnlijk niet doen.

Want con crunch? Dat hoort erbij. Net als natural 1’s. Ze zorgen voor mooie verhalen en lessen om van te leren.

PS: Ben jij ook een con cruncher? Deel je verhalen – dan weten we dat we niet alleen zijn in deze beautiful mess.

Online marktplaatsen – waar koop je TTRPG’s?

Als je fysieke boeken wilt kopen voor TTRPG’s, kun je natuurlijk altijd terecht bij spellenwinkels of webshops die roleplaying games van de grotere (en soms kleinere) uitgeverijen aanbieden. Maar heb je voldoende aan PDF’s, want er is maar beperkt ruimte in de fysieke boekenkast, dan zijn er online meerdere plekken te vinden waar je kunt shoppen voor TTRPG’s, scenario’s en settingboeken.

DriveThruRPG

De grootste online RPG-winel is DriveThruRPG. Op deze website vind je zowel duizenden titels van grote uitgeverijen tot de kleinere indie designers. Het zijn niet alleen volledige TTRPG’s, maar ook avonturen, scenario’s, settingboeken en ander materiaal die je als Gamemaster of speler kunt gebruiken aan tafel.

Een aantal grotere uitgeverijen heeft hun licenties via DriveThruRPG geregeld, zodat er community content gemaakt mag worden. Zo kun je daar de homebrew classes of avonturen vinden voor bijvoorbeeld Call of Cthulhu en Runequest van Chaosium, Pathfinder van Paizo en Vaesen van Free League Publishing. De helft van het aankoopbedrag gaat naar de maker, dus je steunt daarmee ook de game designers en schrijvers die hun eigen materiaal beschikbaar stellen voor de gemeenschap.

Onder DriveThruRPG hangen nog een aantal specifieke websites, die speciaal gericht zijn op de licentie van een uitgever. Zo vind je op Dungeon Masters Guild alle community content voor Dungeons & Dragons en ben je bij Storytellers Vault aan het juiste adres voor je World of Darkness-materiaal.

Itch.io

Itch.io is in eerste instantie bedoeld voor video games en visual novels, maar over de jaren heen zijn er ook steeds meer physical games (waar TTRPG’s onder geplaatst zijn) te vinden. Van volledige systemen tot solo RPG’s en van uitprobeersels tot hoogwaardige producten, je kunt er van alles tegenkomen. Ook vind je er bundels, waarin designers gezamenlijk verkopen met korting of om geld op te halen voor een goed doel.

Ook is het de plek waar designers elkaar kunnen vinden in game jams. Naar voorbeeld van de videogame-industrie kun je je als designers aanmelden voor een game jam. In een beperkte tijd maak je dan een volledige game of supplement binnen een bepaald thema of met een bepaald systeem. Zo vindt er jaarlijks in januari de …-word RPG jam plaats, waarin je uitgedaagd wordt om met een beperkt aantal woorden een volledige RPG te maken. Of kun je deze maand aansluiten bij de Breathless game jam, waarin je het systeem van indie designer Fari RPG kunt gebruiken om je eigen spel of scenario te maken.

Kickstarter/Backerkit

Crowdfundingplatformen zijn ook een interessante manier om te kijken wat er zoal gemaakt wordt. Via Kickstarter en Backerkit worden duizenden dollars/euro’s opgehaald voor het verwezenlijken van projecten. Je kunt in veel gevallen ook fysieke boeken en materialen kopen (let op de verzendkosten, die kunnen deze dagen hoog zijn), maar veel campagnes bieden ook een digital only-niveau aan.

Het is en blijft crowdfunding, dus zekerheid over het leveren van de aankoop is er niet. Dus wees erop voorbereid dat sommige campagnes niet voldoende financiering weten binnen te halen of niet leveren wat ze beloofd hebben.

Er is online dus meer dan genoeg te vinden als je op zoek bent naar nieuw materiaal of een nieuwe TTRPG om uit te proberen.

Dungeons ontwerpen voor Dungeons & Dragons

Elke Dungeon Master doet wel eens een gooi naar dungeon design. Als het witte A4’tje je aanstaart, blijkt het echter moeilijk te beslissen hoe je moet beginnen. Combat? Puzzels? Intrige? Daar hoop ik een handje bij te helpen.

Keuzes maken het spel

Opties hebben maakt een dungeon interessant. Bij Dungeons & Dragons liggen keuzes vooral in combat. Hitpoints, bonus acties, positionering, enzovoort. Maar er zijn meer aspecten, waarbij interessante keuzes komen kijken. Zelf deel ik ze op in 5 categorieën.

Elk element is een onderdeel van elke dungeon, al hoeven ze niet allemaal volledig te worden benut. De beste werkwijze is proberen de categorieën aan elkaar te linken. Hoe relateert de omgeving zich tot potentiële combat? Hoe gebruiken de facties de objecten in de dungeon? Dit maakt avonturen spicy.

Voorbeeld van de methode

Hoe vorm je deze categorieën tot een dungeon? Laat ik er nou net deze maand eentje hebben ontworpen die als voorbeeld kan dienen. De opzet was “Kolonie met enorme mieren loopt uit de klauwen”.

Begin met het doel van je dungeon: waarom wil je er een maken? Bepaal welk van de categorieën centraal staat om dat doel te bereiken. Als je een van de categorieën zo invult, stuit je vaak op een volgende categorie die belangrijk wordt.

Facties

In de mierendungeon ligt de focus op de relatie tussen mieren, lieveheersbeestjes en bladluizen. Hun doelen zijn simpel: overleven. Helaas zijn bladluizen de voedingsbron voor beide andere soorten. Hoe spelers de facties bespelen, beïnvloedt de obstakels die ze tegenkomen.

Combat

De mieren en lieveheersbeestjes verschillen sterk. Afhankelijk van het verloop van een sessie kunnen spelers recht tegenover (een van) beide staan. Binnen de mierensoorten zelf is er ook variatie in (combat)eigenschappen, zodat de ruimtes binnen de dungeon verschillende uitdagingen bieden.

Objecten

Geur is het voornaamste bespeelbare element van deze dungeon: mieren communiceren ermee. Typische geuren (kaneel, bloed, rook) zijn aan hun commands gelinkt, zodat spelers de mogelijkheid krijgen deze na te bootsen. Door de kolonie heen zijn hints te vinden om geur en command met elkaar te linken.

Omgeving

De kolonie heeft drie ingangen, maar ook binnen de kolonie zijn verschillende paden mogelijk. De kolonie bevindt zich in een boom; hout is een veelzijdig materiaal dat je bijvoorbeeld kan hakken of afbranden. Zo bieden zowel de lay-out als het materiaal van de omgeving opties aan de spelers.

Tijdsdruk

Er staat geen harde klok op deze dungeon, maar er zijn twee situaties die zich vanzelf ontwikkelen: lieveheersbeestjes vallen elke dag aan, en de mieren zijn (in eerste instantie) niet gediend van binnendringende spelers. Zonder interventie loopt de situatie altijd uit de hand.

Conclusie

Deze methode helpt Dungeon Masters speelbare elementen toe te voegen aan een dungeon. Het is geenszins de enige of beste manier om er een te bouwen. Het is wel een effectieve.

Benieuwd naar andere voorbeelden van goede dungeons?

« Oudere artikelen

© 2026 Stichting Dutch20 | KvK nr: 92043992