Categorie: Informatief (Page 14 of 16)

Better safe than sorry – Safety tools

Sticky note on concrete wall, Safety First

De verhalen waar we in TTRPG’s onze karakters instorten, kunnen overal over gaan. Van hele luchtige thema’s tot best wel zware onderwerpen. En waar het voor de karakters misschien best een beetje spannend mag worden of misschien zelfs ongemakkelijk, wil je ervoor zorgen dat de spelers een goede sessie beleven. Een veilige omgeving waarin je vrij kunt spelen en samen op ontdekkingstocht kunt gaan. Om ervoor te zorgen dat iedereen het naar z’n zin heeft en zich niet ongemakkelijk voelt bij een bepaald onderwerp, zijn er safety tools ontwikkeld. Dit zijn technieken die je als speler of GM de mogelijkheid geven om het verhaal een andere kant op te bewegen wanneer je merkt dat de verbeelding en de realiteit iets te dicht bij elkaar komen te liggen en het ongemakkelijk, of zelfs onveilig, begint te voelen. Dit begint bij communicatie.

Communicatie

Waar grenzen liggen of welke onderwerpen beter niet ter sprake kunnen komen, is voor iedere persoon anders. Door met elkaar hierover te praten tijdens een sessie 0 kunnen al veel misverstanden voorkomen worden. Verwachtingsmanagement is hierin heel belangrijk. Als de ene speler een heel luchtig spel wil spelen terwijl de GM een psychologisch horrorverhaal heeft voorbereid, kan dat invloed hebben op het spelplezier van de hele tafel. Bespreek daarom van tevoren met elkaar wat jullie verwachten van het spel en welke kant jullie hopen dat het opgaat. Bij zowel een campagne als een one shot kan kijken naar elkaars communicatie- en speelstijlen heel veel misverstanden en ander leed voorkomen.

Safety tools

Laten we vooropstellen: safety tools zijn geen wondermiddel. Er kan altijd onenigheid aan tafel ontstaan of er kunnen onderwerpen naar boven komen waar iemand het niet mee eens is. Met de volgende technieken kun je proberen een draai te geven aan de situatie, waardoor het voor iedere speler (en ja, de GM is ook een speler) leuk blijft en je een goed gevoel overhoudt aan de sessie(s).

Vooraf

Zoals hierboven al benoemd, kun je in een sessie 0 al een goede stap zetten. Maar ook als je een one shot speelt, kun je altijd van tevoren contact hebben over de onderwerpen die mogelijk op tafel komen. Als GM kun je, als je al een verhaal hebt voorbereid, werken met trigger of content warnings. Je geeft dan van tevoren aan welke grote thema’s of onderwerpen aan bod zullen komen die wellicht bij sommige spelers sterke emoties kunnen oproepen. Je kunt dan als speler zelf bepalen of dit het geschikte spel voor jou is of met de GM in overleg gaan over de mate waarin deze onderwerpen aan bod komen.

Een andere manier waarop je het over deze onderwerpen kunt hebben, zijn lines en veils. Lines zijn harde grenzen; onderwerpen die een speler of GM niet aan een tafel wil gebruiken en die ook door anderen niet besproken zullen/mogen worden. Veils zijn thema’s/gebeurtenissen die buiten beeld mogen gebeuren, maar niet of niet uitgebreid beschreven mogen worden. Vaak wordt fade to black gebruikt bij dit soort acties. Als je deze afspraken wilt vastleggen, zijn er formulieren ontwikkeld die terug te vinden zijn in de links aan het eind van dit artikel.

Tijdens het spelen

Hoeveel je ook van tevoren bespreekt, toch kan er zich tijdens het spelen een situatie voordoen waar een speler ongemakkelijk van wordt. Ook daarvoor zijn manieren bedacht om hier een draai aan te geven. Zo kun je een X-card gebruiken. Als een speler of GM deze kaart aanraakt (als die fysiek op tafel ligt) of via de chat gestuurd wordt (bij online spelen), maakt de GM meteen een einde aan de beschrijving of scène en stuurt deze het verhaal een andere richting op. Je hoeft niet uit te leggen waarom je de X-card aanraakt, het doen is voldoende om aan te geven dat het anders moet.

Je kunt ook vragen om een script change. Dit is een techniek, bedacht door Beau Jager Sheldon, die je controle geeft over de scène. Als je voelt dat een scène een kant opgaat waar je niet comfortabel mee bent, heb je drie opties. ‘Rewind’ brengt het verhaal terug naar een punt voordat het oncomfortabel werd. Het geeft de groep de optie om een andere weg te kiezen, zodat je niet op hetzelfde punt uitkomt. Met ‘Pause’ zet je het spel even stil en bespreek je met elkaar wat er moet veranderen aan deze scène om het wel leuk te maken voor iedereen. Bij ‘Fast Forward’ spoel je zogezegd de scène vooruit en ga je verder op een punt dat verderop in het verhaal ligt en neutraal aanvoelt.

Na de sessie

Het is altijd leuk om na een sessie met elkaar te kletsen over de avonturen die jullie personages beleefd hebben. Dit kan ook een goed moment zijn om te kijken naar wat je nu leuk vond (Roses) en wat je minder geslaagd vond (Thorns). Een andere manier van feedback geven, heet Stars & Wishes. Iedereen aan tafel heeft een ster om uit te delen aan een positief moment in de sessie. Dat kan een fantastisch roleplay moment zijn van een van de spelers, een mooie beschrijving van een GM of een punt in het verhaal waarop alles klopte. Het zou natuurlijk helemaal mooi zijn als het heel moeilijk is om te kiezen, want dat betekent namelijk dat je een hele toffe sessie gehad hebt. Daarna krijgt iedereen de kans om een wens uit te spreken voor volgende sessie(s). Wat hoop je dat je personage gaat meemaken? Waar hoop je dat het verhaal naartoe gaat? Wie hoop je tegen te komen? Welke spelregels hebben jullie nog nooit gebruikt, maar zou je wel graag eens terugzien in een sessie? Ook hiervoor geldt weer dat met elkaar communiceren over wat je van een spel, campagne of sessie verwacht, veel kan bijdragen aan het plezier van de spelers.

Handige links

Dit zijn nog enkele handige links waar één of meerdere technieken beschreven of verder uitgewerkt zijn:
Blog met beschrijvingen van verschillende safety tools
Beschrijvingen van verschillende safety tools
Verschillende safety tools in Google Drive
Consentformulieren Monte Cook Games
Stars & Wishes

Voor al deze systemen geldt: de GM is ook een speler aan tafel die een goede ervaring wil overhouden aan een sessie. Ook de GM kan aangeven dat ze bepaalde onderwerpen niet aan bod zullen laten komen in hun sessies of als spelers te ver gaan in hun beschrijvingen, kunnen zij net zo goed een X-card gebruiken.

Veel van deze technieken worden onbewust door veel spelersgroepen al gebruikt, maar soms kan het helpen om met elkaar iets langer hierbij stil te staan. Deze methodes kunnen dan een handvat bieden.

“Ik heb teveel mini’s om te painten!”

We hebben je geleerd wat miniatures zijn en we hebben je laten zien hoe je miniatures kan painten. Als je echter aan het verzamelen geslagen bent dan zal je waarschijnlijk al snel bij het volgende probleem zijn aangekomen. De handleiding voor miniatures painten werkt prima als je een paar coole helden wil gaan painten, of een grote draak die op je tafel een enorme centrepiece gaat zijn. Maar als je naar je 30 kobolds kijkt dan zal je waarschijnlijk even nerveus slikken als je bedenkt hoeveel moeite dat gaat kosten om allemaal te schilderen. Het is niet voor niets dat zo’n beetje elke verzamelaar een “pile of shame” heeft aan grijs plastic wat “ooit nog” gepaint gaat worden.

Gelukkig zijn er een stel tips and tricks die je kunnen helpen om grote hoeveelheden miniatures sneller af te krijgen. Aan het eind van de dag is het natuurlijk zo dat je speler’s Ranger elke sessie op tafel komt staan, maar gaat iemand in nauwkeurig detail kijken of de 7e bandiet die op tafel staat wel helemaal netjes gepaint is? Waarschijnlijk niet. Tijd om wat tijd te besparen!

Batch Painting


Deze drie goblins hebben waarschijnlijk dezelfde kleuren, dus perfect voor batch painten!

Op zich is de standaard paint manier niet heel ingewikkeld om één van deze goblins mee te painten. De huid wordt geel of groen, het haar waarschijnlijk zwart, het heeft wat armor aan dus ik zie wat bruin voor me. Ohja, een metalen pijlpunt, wat grijs voor de stenen op de base… dat gaan een hoop verschillende kleuren worden.

Batch painting is niet echt een moeilijk trucje, het is eigenlijk gewoon een kwestie van lopende band werk. Al die kleuren die ik zonet opnoem, dat kost tijd om elke keer van de ene kleur naar de andere kleur over te gaan. Je moet je verf opbergen, de nieuwe verf pakken, je kwast schoonmaken, het kost allemaal niet heel veel tijd, maar als je dat voor dertig miniatures achter elkaar moet doen dan telt dat op.

Bij batch painting ga je als een soort lopende band door de miniatures heen. Als je begint met de gele huidskleur dan doe je niet de gele huidskleur op één van de miniatures, maar meteen op allemaal. Schakel je over naar bruin? Dan paint je bij alle miniatures dat bruin. Het klinkt misschien heel simpel, en dat is het ook, maar door te batch painten zorg je ervoor dat je sneller door een hele lading miniatures heen komt, en ze gaan er ook consistenter uitzien. Het enige nadeel is wel dat het lang kan duren voordat je het eindresultaat ziet. Als je na twintig goblins painten er achter komt dat je toch ze liever een groene huidskleur had gegeven omdat het eindresultaat niet helemaal is zoals je zou willen dan ben je weer even bezig om alles te fixen.

Voordeel: Hoe meer miniatures je hebt, hoe meer batch painting kan helpen. De kleine beetjes tijd stapelen op!

Nadeel: Als je nog niet helemaal weet hoe je eindresultaat er uit moet zien is twintig goblins tegelijk painten misschien niet de beste keuze.

Contrast paint / Speed paint

Dit is allemaal gedaan met één laag groen!

Maar nu zal je misschien zeggen “okay, maar daarmee paint ik nog steeds een miniature niet echt sneller”, en dat is zeker waar. Als je echt sneller wilt gaan painten dan zijn daar ook manieren voor. Het inkleuren van de basis kleuren en daarna het shaden kan best lang duren als je het netjes wilt doen. Er komen tegenwoordig steeds meer verf ranges uit die specifiek bedoelt zijn om snel te kunnen painten. Games Workshop heeft hun Contrast Paint, Army Painter heeft Speed Paint, Warcolours heeft Antithesis, en zo zullen er vast nog wel een stel anderen op de markt verschijnen. Het idee is best simpel, het is eigenlijk een soort wash of ink met een hoge pigment waarde.

Als je je model een lichte basecolor geeft zoals wit of licht grijs, dan kan je deze laag verf eroverheen doen en dan zinkt het de diepere punten in. Als het dan opgedroogd is heb je automatisch de schaduwen en de hoger gelegen punten in één stap gedaan, en dat scheelt je weer een tijd painten.

Het nadeel is wel dat je redelijk nauwkeurig moet zijn als je van plan bent om je miniature geheel in dit soort paints te doen, want als ze nog nat zijn gaat het mengen, en je moet ook redelijk nauwkeurig binnen de lijntjes verven omdat de verf transparant is. Als je eerst zoals deze orc alles groen maakt, en daarna probeert met een zilveren speed paint zijn wapens te painten, dan eindig je niet met zilveren wapens, maar waarschijnlijk een soort groen-zilveren mix. Neem dus je tijd voor elk deel van de miniature en gebruik batch painting om de vorige laag te laten drogen.

Voordeel: Je hebt in één keer een basis laag en een shade. Als je dit nauwkeurig doet heb je binnen een paar stappen een miniature “table-top ready”.

Nadeel: Veel van dit soort paints hebben een beetje de neiging om donkere vlekken te vormen op je miniature als je teveel verf op de kwast neemt, net als washes. Je moet ook redelijk nauwkeurig zijn om te voorkomen dat de kleuren door elkaar heen gaan lopen.

Drybrushing

In een paar stappen een prima resultaat!

Washes en speedpaints zijn een prima trucje om snel de schaduwen diepgang te geven. Drybrushing is exact het tegenovergestelde, een truc om snel de uitstekende oppervlaktes een highlight te geven, en het principe van hoe het werkt zit ‘m eigenlijk al in de naam. Je gebruikt een stugge kwast (sommige bedrijven verkopen hier specifieke drybrushes voor, maar een oude, wat stuggere kwast werkt ook prima), doet wat verf op je kwast en daarna veeg je dit af op een keukenpapiertje tot er bijna geen verf meer op je kwast zit, je kwast moet “droog” zijn.

Als je dit hebt gedaan kan je in een snelle beweging over het model heen gaan, en dan vangen de uitstekende hogere punten de meeste beweging op, waardoor dat kleine beetje verf wat nog op je kwast zit daar komt te zitten, en niet op je diepere delen, met als resultaat dat de hogere delen snel een highlight hebben.

Als je wil kan je dit proces zelfs meerdere malen doen, met een steeds lichtere kleur. Als je bij elke stap weer net wat minder paint overhoud op je kwast dan zijn de lichtste highlights minder groot dan de onderliggende highlights, en heb je automatisch een schaduwverloop.

Deze techniek is echter wel erg afhankelijk van je miniatuur om genoeg detail te hebben. Als je miniatuur weinig diepte verschillen heeft, zoals bij sommige oudere miniaturen van vroeger het geval is, dan is er weinig waar je drybrushing op kan toepassen.

Voordeel: Je hebt snel een highlight. Werkt perfect voor standbeelden, gebouwen en stoffige skeletten!

Nadeel: Drybrushing heeft een beetje de neiging om er ‘stoffig’ uit te zien. Voor je high elf in blauwe zijden robes is dat misschien niet echt de look waar je voor wil gaan.

En nu allemaal samen!

Terug naar die groep van twintig goblins. Als je ze allemaal één voor één gaat verven dan ben je een week later nog bezig waarschijnlijk. Maar als je het stap voor stap doet met batch painting, dan kan je een heel legertje aan monsters er een stuk sneller doorheen werken.

  • Undercoat in wit of lichtgrijs.
  • Ga per kleur met je favoriete ‘speedpaint’ of choice de verschillende kleuren langs die ze nodig hebben.
  • Ga nu per kleur met je drybrushing techniek alle modellen langs om de highlights snel aan te brengen.
  • Optioneel: Neem even de tijd om per kleur de kleine details zoals de ogen of de kleine gespjes op een model te schilderen.

En daar heb je het! In een paar stappen kan je een heel legertje aan goblins klaar hebben voor je volgende D&D sessie. Als je last minute nog besluit dat je sessie van morgen een stuk beter werkt met 10 bandieten erbij, dan kan je in één enkel avondje schilderen op deze manier een “goed genoeg” resultaat neer zetten op de tafel zodat iedereen ziet wat het moet voorstellen.

Oefen en experimenteer met je eigen stappen en binnen de korste keren ziet die hele berg aan plastic er toch net een stukje minder intimiderend uit.

Veel schilderplezier en kom een keer langs op onze discord om je resultaat te laten zien!

RPG Spotlight: Dungeons & Dragons

Een van de meest bekende dan wel niet het bekendste TTRPG-systeem dat er bestaat: Dungeons & Dragons. Het is al meer dan 45 jaar een koploper op de markt van TTRPG en wint elke jaar meer en meer fans. Het is in overvloed terug te vinden in online podcasts en media en met meerdere nieuwe releases per jaar houdt het actieve spelers betrokken bij het spel. Voor velen is het ook hun introductie tot de TTRPG-wereld. Wat maakt Dungeons & Dragons nou zo speciaal, hoe is het spel opgebouwd en waar kan je onder andere bronnen en andere hulpmiddelen vinden?

Wat maakt D&D speciaal?

De reden dat er zoveel liefhebbers van D&D zijn, is vooral omdat het vrienden samenbrengt en onwijs gave avonturen laat beleven gezellig aan de (eet)tafel. Je kan daarnaast ook online samen spelen, waardoor de drempel nog lager ligt om eens een potje mee te doen en daarmee nieuwe vrienden te maken. Het gezamenlijk vertellen van verhalen met vrienden staat centraal in D&D. Het fungeert ook als veilige omgeving, waarin vrienden zich binnen de groep kunnen inleven in hun personage en hun rol in het verhaal kunnen vervullen zoals zij dat willen.

Het is een goed gebalanceerd systeem voor zowel conversatie-roleplay als gevechten en ontdekken & verkennen. Het kan ook zeker aangepast worden, wanneer je groep meer wil halen uit het verkennen van de wereld en minder wil focussen op het voeren van conversaties met mensen in die wereld. Of wanneer je merkt dat je groep juist meer contact wil maken met de bevolking en daar conflicten wil oplossen, kun je je het spel meer richten op conversatiemogelijkheden.

Met je groep naar de tovenaarsschool Strixhaven? Alles is mogelijk!

Met het systeem kan je daardoor onwijs veel avontuurstructuren binnen het fantasythema verkennen. Denk daarbij aan bijvoorbeeld de klassieke dungeon crawl, waarin je op zoek gaat naar monsters in grotten die in de nacht de dorpelingen in de buurt lastig vallen of de gevaarlijke tovenaar een bezoekje brengt in zijn geheime laboratorium. Daarnaast kun je ook een heist spelen, waarin jouw groep een belangrijk item moet verkrijgen dat zich in een zwaarbeveiligde kamer bevindt. Bij een heistscenario zal je minder bezig zijn met het verslaan van monsters in een grot, maar meer met het plannen en uitvoeren van een meesterplan om snel en ongezien de missie te volbrengen. Mocht je meer van puzzels houden, dan is misschien de whodunnit of het murder-mystery scenario interessant. Dit zijn complexe plotgedreven varianten van de detectivefictie, waarin het raadsel van wie het misdrijf heeft gepleegd centraal staat. Deze opties zijn maar een kleine selectie uit alle mogelijke structuren en scenario’s die je binnen D&D kunt spelen: dit laat zien hoe veelzijdig je avonturen binnen dit systeem kunnen zijn!

Ook is er onwijs veel content beschikbaar online en in fysieke boekvorm. Van de basisregels, de standaard Dungeon Master Guide en een boek met basismonsters tot boeken met nieuwe werelden en meer klassen en rassen dan je kon bedenken. Er komen constant nieuwe releases en zo is er altijd iets nieuws om mee te nemen in je campaign: vind het laatste nieuws over D&D in dit artikel Dungeons & Dragons – Wat is er nieuw. Daarnaast is er ook heel veel hoge kwaliteit homebrew content online te vinden, waar fanatiekelingen uren aan tijd en enthousiasme in hebben gestoken om bij te kunnen dragen aan het eindeloos groeiende universum van D&D.

Kies een ras een klas en een avontuur

Bij de start van een nieuwe campaign of one-shot creëer je een personage door te kiezen uit een van de vele ras-klas-combinaties. Met dit personage ga je – onder begeleiding van je groepsleden en de invloed van de spelleider – op avontuur. Dit avontuur zal veelal bestaan uit een lange reis met vele hindernissen die je samen met je groep moeten overwinnen. Obstakels kunnen de vorm aannemen van ruige wildernis en natuurfenomenen tot vijanden en monsters: dit zijn een aantal standaardingrediënten voor een traditioneel D&D-avontuur. De hindernissen kunnen een aftakking zijn van de rode draad of juist een opbouw zijn van een groter kwaad dat je zal moeten overwinnen.

Wanneer je groep na een lange weg door het gangenstelsel onder het kasteel dan eindelijk oog in oog komt te staan met de kwade tovenaar in zijn geheime laboratorium, is het tijd hem te verslaan. Met man en macht weet jouw groep hem en zijn ondode handlangers te verslaan en de vrede in de stad terug te laten keren. Niet alleen krijg je hier een goede beloning in de vorm van goudstukken voor, maar van de DM krijgen je personages hier ook ervaring (experience) voor. Met die ervaringen zullen jouw personage en de andere groepsleden sterker worden en in de toekomst groter kwaad onder ogen kunnen komen. Niet alleen zal je ervaring krijgen voor het verslaan van vijanden, maar je kan bijvoorbeeld ook ervaring krijgen wanneer je de tovenaar met woorden weet te overtuigen de stad in tact te houden. Niet alleen met het verslaan van vijanden kun je de ervaring krijgen; ook wanneer quests een andere vorm hebben, zoals het stelen van een item, het vinden van de verdwaalde kinderen of het vinden van ingrediënten voor een levensreddend middel kan dit ervaringspunten opleveren.

De hoeveelheid ervaring die je krijgt, is afhankelijk van de moeilijkheidsgraad van het obstakel. Wanneer je een hoeveelheid ervaring bij elkaar hebt gesprokkeld, zal je personage een hoger niveau bereiken en vaardiger worden in het uitvoeren van zijn class. Hierbij moet je denken aan het verkrijgen van meer spreuken, gave manoeuvres of expertise in bepaalde handelingen of wapengebruik. Zo kunnen rogues hun vaardigheden perfectioneren en door bepaalde technieken voorkeur te geven zich binnen een archetype te ontwikkelen. Zo kan je de klassieke inbreker nastreven of je meer verdiepen in het manipuleren van personen om je heen, of ontpop jezelf tot een echte piraat en wordt een swashbuckler. Er is keuze genoeg voor alle classes die beschikbaar zijn binnen D&D en allen bieden ze hun mogelijkheden en uitdagingen.

De rol is niet alles bepalend

Wanneer je met het D&D-systeem speelt, zul je bepaalde vaardigheden gedeeltelijk moeten overlaten aan de dobbelsteen. Wanneer je een zogenoemde skill check moet maken omdat je bijvoorbeeld de prijs van je zwaard probeert af te dingen of wanneer je ongezien langs de wachters wilt sluipen, zal je een d20 (dobbelsteen met 20 zijden) moeten rollen. Bij het resultaat tel je dan het getal op dat je karakter heeft in die specifieke vaardigheid. Afhankelijk van of je personage dus goed is in overtuigen of sluipen zal de uiteindelijke score hoger of lager zijn. De DM bepaalt wat de moeilijkheidsgraad is van de activiteit en of de score die je hebt behaald voldoende is om te slagen in wat je probeerde te bereiken. 

Een succesvolle stealth check

Voor het aanvallen van vijanden is een vergelijkbare aanpak. Voor het gebruiken van wapens moet je eerst een d20 rollen om te kijken of je je doelwit raakt. Bij het resultaat van de dobbelsteen tel je de score op die gerelateerd is aan je karakters vaardigheid met het wapen. Dan zal de DM aangeven of je het doelwit daadwerkelijk raakt. Vervolgens rol je voor de schade die je doet: verschillende wapens rollen verschillende dobbelstenen. Daarna tel je daar weer je vaardigheid bij op. Voor spreuken die een doelwit moeten raken, werkt het hetzelfde als met het raken van een doelwit met een wapen. Voor andere spreuken moeten de doelwitten rollen om te kijken of ze het effect van de spreuk kunnen ontwijken of weerstaan.

Wanneer je een skillcheck moet maken, zal de DM laten weten. Je zult bijvoorbeeld beschrijven wat je wilt doen en beschrijft hoe je het gaat aanpakken en wat je van plan bent. Wanneer je bijvoorbeeld langs de wachters wilt sluipen, beschrijf je hoe je dat wilt gaan doen. De DM zal je dan vragen een skill check te maken en aan de hand van het resultaat, goed of slecht, kun je dan beschrijven hoe het tafereel verloopt. Goed: je glijdt ongezien langs de wachters en niemand weet ooit dat je daar was. Slecht: je struikelt bij de eerste stap over de straatstenen en valt voor de voeten van de wachters op de grond. 

Zo blijven de handelingen in het systeem afhankelijk van het rollen van de dobbelsteen, maar maakt het de ervaring die de karakter heeft met die specifieke vaardigheid wel relevant en kan je een slechte rol omtoveren in een succesvolle check.

D&D resources en homebrew

Voor bronnen voor het spelsysteem hoef je gelukkig niet ver te zoeken. De boeken van D&D worden op veel plekken online verkocht. In Nederlandse webshops zal je voornamelijk officiële releases vinden van Wizards of the Coast – de makers van D&D. Uit deze boeken kan je onder andere de basisregels halen, maar er zijn ook boeken met informatie voor DM’s. Mocht je een kant-en-klaar avontuur willen proberen, dan zijn daar ook boeken voor beschikbaar, elk met een ander thema – veel keus dus!

Ook is er online heel veel homebrew content te vinden. Deze content is voortgekomen uit de fantasie van DM’s, spelers en fans van D&D. Mocht je met je groep naar werelden af willen reizen die niet beschikbaar zijn in de officiële werken van D&D, dan kun je je altijd keren tot werelden gemaakt door andere Dungeon Masters. Of is er misschien een ras of een class die je niet terug kunt vinden in een officiële uitgave, dan is er online vast wel iemand die het helemaal heeft uitgedacht! Zo kan je in het boek The Griffon’s Saddlebag lijsten met magic items vinden, inclusief gedetailleerde beschrijvingen en afbeeldingen. Of duik in de homebrew wereld van Critical Role in de Tal’Dorei Campaign Setting Reborn. Dit boek is gebaseerd op de verhalen van Matthew Mercer die al 7 jaar lang met zijn groep een D&D-stream runt op Twitch. Deze input vanuit de fanbase maakt D&D heel bijzonder en veelzijdig. 

Soms loopt deze homebrew content zo uit de hand dat er zelfs boeken worden uitgegeven. Deze bevatten dan alle verhalen, rassen, klassen, magische voorwerpen en meer die allemaal zijn bedacht door die persoon. Het is geweldig om te zien dat het D&D-universum op die manier wordt beïnvloed en uitgebreid.

Mocht je graag een keer Dungeons & Dragons willen spelen, neem dan eens deel aan een one-shot op de Discord! Er zijn veel DM’s die je graag introduceren tot het systeem en je een geweldig avontuur laten beleven! Wil je weten hoe je online kan spelen, check dan het artikel Online Spelen.

RPG Spotlight: Blades in the Dark

Het is donker. Natuurlijk, want je bent in Doskvol, waar de zon nooit opkomt. In deze wereld maak jij deel uit van een van de talloze criminele bendes die ieder hun eigen fortuin zoeken. De spookachtige straten worden onveilig gemaakt door overvallen, achtervolgingen, smokkelaars en handelaren in duistere en occulte goederen. Voel jij je hierin thuis? Speel dan Blades in the Dark en leid jullie eigen bende naar een beter lot!

Vind hier de officiële website met gratis basisregels

blades in the dark cover
Reis naar de top van de keten! Ontwikkel je eigen unieke bende en maak de straten van Doskvol onveilig(er).
Uitleg in het kort
Blades in the Dark is een RPG systeem waarin de spelers samenwerken om hun criminele bende aan de top te krijgen. Maar er liggen rivalen op de loer... Hier zijn de belangrijkste dingen om over Blades in the Dark te weten:

- Gratis basisregels op de website!
- Kies een specialiteit voor jouw karakter, van simpel vechten, sabotage of sociale manipulatie, tot bovennatuurlijke krachten.
- Fictie staat voorop. Goede voorbereiding en controle over de situatie (wanhopig - riskant - onder controle) zijn vaak net zo belangrijk als de statistieken van je karakter.
- Geen uren plannen, maar direct actie! Voorbereiding doe je tijdens de klus doormiddel van een unieke flashback regel.
- Regels voor alchemie, gadgets, crafting en bovennatuurlijke krachten - en zelfs manieren om iets bovennatuurlijks te spelen.
- Bevat een complete setting gids met kaarten, NPC's, schema's en meer om dit veelzijdige systeem te spelen. Deze is alleen beschikbaar in betaalde edities.
- Inspiraties van de maker: Peaky Blinders, The Wire, The lies of Locke Lamora, Dishonored, Bloodborne en veel andere legendes.

Altijd al een 'bad guy' willen spelen? Of hou jij ervan om ambitieuse plannen en complotten te smeden? Probeer dan eens Blades in the Dark! 

Het (criminele) systeem

I’m a bad guy, but that does not mean that i’m a BAD guy

– bad guy

Blades in the Dark is gemaakt voor criminele operaties. In andere systemen kosten zoiets misschien uren voorbereiding (en faalt het in de eerste 5 minuten), maar niet in dit systeem. Bij het plannen van een operatie kies je eerst wat voor een soort klus je wilt uitvoeren. Vervolgens begint de operatie en zit je gelijk in de actie! Het plannen gebeurt namelijk tijdens de actie doormiddel van ‘flashbacks’.

Wie kent nou niet de klassieke Ocean’s 11 flashback? Tijdens een operatie kunnen spelers retroactief voorbereiden door hun ‘eerdere acties’ te beschrijven. Stel je voor dat de spelers worden betrapt door de wacht. Een speler kan dan zeggen ‘Wij hebben hem gelukkig al omgekocht’ en roleplayed direct de situatie waarin hij de omkoping moet regelen. Een flashback komt niet zonder kosten. Karakters betalen in stress. Met genoeg stress moet een karakter de operatie opgeven en kan het hele plan zelfs falen.

Het plan gaat door, maar het doelwit bevindt zich blijkbaar in een kluis. Daar zijn we niet op voorbereid… of toch wel? Spelers kunnen niet alleen flashbacks gebruiken voor het plot, maar ook voor gereedschap, wapens en meer. Van te voren bepaal je simpelweg hoe verdacht je eruit wilt zien met je bepakking, en dat bepaalt hoeveel je tijdens de operatie te kiezen hebt. Bepakking kan licht (niet verdacht), gemiddeld (opvallend) of zwaar (erg verdacht) zijn. De speler heeft misschien de aandacht getrokken op straat, maar op het juiste moment kan die zeggen ‘Geen probleem, ik heb wat gereedschap meegenomen’.

Vrijheid en gevaren

Spelers hebben enorm veel vrijheid en mogelijkheden maar het is niet zo makkelijk als je misschien denkt. Bij een onzekere uitkomst moeten spelers dobbelstenen rollen, en afhankelijk van controle over de situatie is dat makkelijk of moeilijk. Aan het begin van de klus gaat alles misschien vlot, maar als de alarmen afgaan en honden in de verte blaffen gaat alles moeilijker. Spelers gebruiken één of meer D6(en), waarbij alleen 6 een feilloos succes betekent. Rol je lager, dan bepaalt de Gamemaster de gevolgen: Er ontstaat een kleine complicatie, het heeft verminderd effect, je raakt gewond óf de hele operatie wordt wanhopig (en alle acties worden dus moeilijker). Wil je het zekere voor het onzekere? Dan kan je stress betalen voor een extra dobbelsteen, of een zogenaamde ‘Devil’s Bargain’ nemen.

Speel je karakter als een gestolen auto: Snel, roekeloos, heb plezier… en wordt niet gepakt

– Anonieme BitD Gamemaster

Over gevolgen gesproken; spelers kunnen ook kiezen om de gevolgen van acties te weerstaan. Staat het je niet aan dat jouw legendarische dief een uitglijder maakt door een sluwe val, dan kan je ten koste van stress het effect weerstaan. Als Gamemaster kan je het erg lastig maken voor je spelers, zonder al teveel zorgen. Ze hebben immers genoeg opties om (te proberen) onder de gevolgen vandaan te komen.

Alleen hier even tekenen, dan kan je de politie afschudden

Devil’s Bargain

Ja, het is zo eng als het klinkt. Een devil’s bargain is een deal met de duivel. Als jij als speler een actie wilt doen maar de kansen op succes zijn laag kun je een deal sluiten met de GM. In ruil voor een extra d6 of verbeterd effect kan de GM de fictie aanpassen. Denk bijvoorbeeld aan een slot dat je open probeert te breken en dat dit te lang gaat duren waardoor de wachters alert op je worden.

Na de operatie

Aan elke operatie komt een einde, goed of slecht. Tegen het einde van de sessie kijken de spelers naar hun resultaten. De Gamemaster bepaalt hoeveel ‘heat’ oftewel – beruchtheid – de bende heeft gekregen. Hoe opvallender en chaotischer, hoe beruchter. Daarover straks meer. Daarnaast is er natuurlijk ook winst! Want misdaad loont, blijkbaar. Afhankelijk van de genomen risico’s krijgt de bende geld om te investeren in omkopingen, het ontwikkelen van de bende en karakters, of om te spenderen aan middelen tegen opgelopen stress.

Na de betalingen kijken we naar ‘entanglements’, oftwel verwikkelingen. De bende heeft een plek in de wereld en elke actie kan daar gevolgen voor hebben. Hoe beruchter, hoe groter de problemen kunnen zijn. De Gamemaster kan deze problemen elk moment en op allerlei manieren laten afspelen. Er kan direct een arrestatiebevel voor de bende zijn, of misschien verraadt een van de informanten de bende op een toekomstige klus. Dit is een van de vele manieren waarop de Gamemaster de wereld leven geeft en spelers op hun hoede kan houden.

De wereld ontwikkelt dus na een operatie, maar dat niet alleen. Individuele acties en activiteiten buiten operaties hebben ook gevolgen. Staat een bende op het punt om oorlog te verklaren als verwikkeling, of wilt een speler een nieuwe technologie uitvinden? Hier, neem een klok. Blades in the Dark geeft Gamemasters ‘klokken’ als progressiemeters voor ontwikkelingen in de wereld. Besluit een speler zomaar om die grijns van de NPC zijn gezicht te vegen? Misschien trekt dat de aandacht van een vijandige factie die langzaam het geduld verliest. Dat bepaalt de Gamemaster. Sommige klokken lopen vanzelf op tot hun consequenties uitkomen. Soms is het aan de spelers om het tij te keren.

Jij krijgt een klok en jij krijgt een klok. Iedereen krijgt een klok!

Als volgende stap kunnen spelers een zogenaamde ‘downtime’ activiteit kiezen. Tussen operaties is er genoeg te doen. Zo kun je op een ongezonde manier lekker bijkomen van de stress, je vaardigheden verbeteren, de aandacht van de bende reduceren of een lange-termijnproject starten. Wat dacht je van een nieuwe upgrade voor de vluchtauto? Dat wordt betalen om je projectklok te vullen.

Tot zover de plicht van de Gamemaster, want de spelers hebben het laatste woord in de ontwikkeling van hun bende en karakters. Ervaringspunten worden verdiend aan de hand van hoe goed de spelers vinden dat ze aan bepaalde doelen hebben voldaan. Zo krijgt de bende meer ontwikkeling als de spelers operaties uitvoeren die bij de bende aansluiten, of als de unieke eigenschappen van de bende tijdens de operatie naar voren komen. Makkelijke punten die roleplay bevorderen! Hetzelfde geldt voor de karakters. Je krijgt ervaring voor het gebruikmaken van de specialiteiten van het karakter, en het roleplayen van de achtergrond.

Is dit iets voor jou?

Blades in the Dark staat bekend om zijn solide ontwerp. Het geeft enorm veel vrijheid aan spelers en Gamemasters om het spel te beïnvloeden. Er zijn zelfs ‘Player Best Practices’ die op een lange manier uitleggen dat je dit spel moet spelen als een gestolen auto, en die gezonde insteek merk je door het gehele boek. Iedereen heeft autonomie en werkt als team, inclusief de Gamemaster. Zoek je meer balans tussen spelers en Gamemaster, dan is dit systeem aan te raden. Het advies geldt dubbel als je vaker twijfelt over de moeilijkheidsgraad, wat in sommige RPG’s een lastige balans is. In Blades heeft iedereen de mogelijkheid om hun eigen lot te kunnen bepalen, voor goed of kwaad.

Dit systeem past natuurlijk ook bij groepen die graag plannen maken. In de meeste RPG’s kan het uren kosten voor een plan waarbij je halverwege hoort dat je gereedschp mist, of wordt betrapt door één slechte rol, en tja, dan zit je vast. Daar gaan de uren voorbereiding die dit plan kostte. Niemand wilt dat een goed plan faalt, ook Gamemasters niet. Blades in the Dark geeft de middelen om een missie altijd voldoening te laten geven.

Dit spel heeft weinig voor liefhebbers van crunch en optimalisatie. Er missen dan geen regels in het boekje, maar iemand die graag uren karakters ontwerpt voor maximale resultaten, is vaak niet beter af dan een speler die even iemand uit Peaky Blinders nabouwt in 10 minuten.

Conclusie: Blades in the Dark is aan te raden aan iedereen die ooit een crimineel wilt spelen, ieder die graag uitgebreide missies voorbereid en mensen die graag wat meer inbreng willen in hun sessies. Veel speelplezier!

RPG-miniatures painten, hoe werkt dat?

Je hebt geleerd wat RPG-miniatures zijn en wat voor soorten er zijn. Nu zit je met een hele berg aan grijs plastic dat je op zich wel op tafel kunt zetten, maar wat toch niet helemaal het gewenste effect heeft. Maar beginnen met miniatures verfen, dat klinkt op zich best eng. Je hebt verf en kwasten nodig, wat best wel een investering kan zijn, en veel mensen zijn doodsbang om hun miniature ’te verpesten’ en stellen daarom het painten (oneindig) uit. We gaan in dit artikel stap voor stap een miniature painten, met onderweg wat handige tips en tricks.

Aangezien de Obi-Wan-serie er binnenkort aankomt, was dit voor mij ook meteen het perfecte moment om mijn Clone Wars Obi-Wan miniature onder een lading stof vandaan te toveren (geen zorgen, als jij begint met verven heb je ook binnen no-time de immer bekende “pile of shame” die stof ligt te verzamelen in een hoekje.)

Er zijn verschillende soorten verf, maar de bekendste merken zijn die van Games Workshop, Army Painter en Vallejo. Ik gebruik voor deze miniature persoonlijk Games Workshop (en zal ook vermelden welke paints we onderweg allemaal gebruiken), maar deze stappen kun je prima volgen met elke andere soort miniature paint. En ook al painten we hier een Obi-Wan, de tips en tricks werken exact hetzelfde voor als je een Elf Ranger of een cyberpunk hero gaat painten voor je games.

Een undercoat

De eerste stap is een goede onderlaag

De eerste stap die je voor je miniatuur wil gaan nemen, is om een undercoat erop aan te brengen. De kleur hiervan is een beetje eigen smaak, ik gebruik vaak een spuitbus zwarte undercoat verf van Games Workshop, maar er zijn ook zat mensen die gebruik maken van grijs, wit of een andere tint aan kleur. Naast het feit dat deze undercoat ervoor zorgt dat je meteen een egale onderkleur hebt zodat je aan de slag kan, zorgt het er ook voor dat de rest van je verf beter hecht, wat vooral bij metalen miniatures een grote ramp kan zijn. Als je merkt dat, nadat je undercoat gedroogd is, je nog steeds de verf er makkelijk kan afvegen met je duim, dan heb je waarschijnlijk een resin of metalen model dat uit een mal kwam waar ze mold-release voor hadden gebruikt, wat nu aan je miniature vast zit waardoor verf niet goed hecht. In dat geval kan je met wat water en zeep je miniature goed schoonmaken en het dan nog een keer proberen. Dan zou de onderlaag wel goed moeten hechten.

Is een onderlaag verplicht?

Soms hoor je mensen die zeggen dat ze nooit een onderlaag gebruiken, en dat kan; het is niet alsof de onderlaagpolitie je op komt halen. Het kan echter wel zo zijn dat zonder onderlaag de volgende lagen verf heel eenvoudig van je miniature afschrapen, wat best eenvoudig kan gebeuren als je een miniature vaak gebruikt bij het spelen. Ik raad dan ook altijd aan om het zeker wel te doen, al is het maar voor je eigen gerustheid dat je miniatuur niet meteen verpest is als iemand ‘m een keer oppakt bij z’n hoofd.

De kunst van meerdere laagjes

Één van de grootste fouten die nieuwe schilders maken als ze hun miniatures gaan painten, is dat ze proberen in één keer een dekkende laag verf over hun miniature te smeren. Dat kan maar dat gaat er niet mooi uitzien, want door zo’n dikke laag verf verpest je alle kleine details, en worden kwaststrepen een stuk beter te zien. In plaats daarvan wil je je verf een klein beetje verdunnen met water (iedereen zegt altijd “de consistentiteit van melk”, maar puur op gevoel werkt voor mij prima) en in meerdere laagjes werken. De eerste laag gaat verschrikkelijk slecht dekken, vooral als je een lichte kleur gebruikt zoals geel of wit, maar laat deze laag gewoon drogen en kom dan terug voor een tweede of een derde laag. Zolang je maar dunne laagjes doet met verdunde verf kan je oneindig vaak terugkomen om de kleur te verbeteren.

Hieronder zie je dit proces met de kleuren Knight-Questor Flesh (gezicht) en Morghast Bone (robes)

Schaduwen en highlights

Je grootste vriend bij het maken van schaduwen gaat een wash zijn. Deze soorten verf hebben de neiging om in de diepste punten van de miniatuur te gaan liggen, waardoor ze schaduweffecten geven. Let wel op dat als je een wash gebruikt, dat je niet teveel wash op één plek laat opstropen want dan krijgt de wash al snel een nogal glimmende, vlekkerige uitstraling, zoals bij mijn éérste plaatje hieronder ook het geval is. Je kan dit in latere stappen weer oplossen, maar het is sneller als je dit voorkomt.

Als de wash eenmaal is gedroogd (en dit kan een tijdje duren, ga niet verder met verven tot dit helemaal droog is) ga je met de originele kleur van de verf die je hebt gebruikt nog een keer over de plekken heen, maar daarbij ontwijk je de plekken waar schaduw zou vallen en de wash dus veel is opgehoopt. Doe dit weer in dunne laagjes, alhoewel mogelijk ééntje al genoeg is in dit geval. Daarna kan je met een lichtere verf over de bovenliggende delen gaan, om het effect van lichtval te laten zien. Bij het gezicht zijn dit bijvoorbeeld de wangen, de neus, de lippen en het voorhoofd, maar bij een robe zijn dit de plekken die bovenaan liggen.

Hieronder:

  • De robes zijn gewashed met Seraphim Sepia, daarna weer gepaint met Morghast Bone en vervolgens gehighlight met Flayed One Flesh.
  • Het gezicht is gewashed met Reikland Fleshshade, daarna weer gepaint met Knight-Questor Flesh en daarna gehighlight met Cadian Fleshtone.

Als dit eenmaal gebeurd is, kun je met een nog lichtere kleur de absolute hoogtepuntjes aanzetten. Dit is op je ‘rank en file’ modellen (denk aan bijvoorbeeld hordes goblins of bandits) totaal niet nodig, dat gaat alleen maar extra tijd kosten, maar bij de hoofdpersonen van je verhaal kan dit extra stapje ervoor zorgen dat ze echt eruit springen. In dit geval heb ik de hoogste highlights gedaan met Wraithbone voor de robes, en Kislev Flesh voor het gezicht.

Vooral het highlighten van het gezicht van een hoofdpersonage kan zeer goed helpen bij het geven van karakter. Door de extra highlights wordt iemands oog automatisch getrokken naar het gezicht, wat vaak ook het belangrijkste deel is van een personage.

De gruwelen van wit schilderen

Nu dat je weet hoe een basislaag met meerdere laagjes werkt, kunnen we vooruit skippen naar een paar stapjes verder. Alles heeft nu een basislaagje gekregen, en begint er meer uit te zien als de Obi-Wan zoals we hem kennen van de Clone Wars cartoons. Maar dat pantser van hem, dat hoort toch wit te zijn?

Vraag welke miniature painter dan ook en ze zullen je vertellen dat geel en wit rampzalige kleuren zijn om te schilderen. Deze zijn namelijk vaak semi-transparant, waardoor 10 lagen aan verf soms nog niet goed dekt, vooral als je heel eigenwijs zoals ik altijd zwarte undercoats gebruikt. Tevens werkt een wash over wit niet heel goed, je krijgt dan een soort modderige rand zonder dat het echt goed lijkt op schaduw. Ik begin daarom voor het pantser met een soort lichtblauw-grijs waarvan ik hoop dat het in de schaduwen er goed uit gaat zien, en daarna paint ik er met een andere kleur weer overheen om het richting wit te brengen. Dit zorgt er ook meteen voor dat het wat makkelijker dekkend te krijgen is, want wit over lichtblauw dekt beter dan wit over gitzwart.

Voor de mensen die graag een stappenplan volgen, het haar is gepaint met Steel Legion Drab, de metalen onderdelen van de lightsaber en de vloer met Leadbelcher, de riem met Gorthor Brown en het armor zelf met Russ Grey.

En weer highlighten!

Het haar en de riem kunnen we voorzichtig een wash geven, maar bij het pantser zullen we simpelweg moeten painten om de diepste punten heen, zodat daar wat schaduweffect achter blijft. Een veel gemaakte fout bij het painten van wit is om heel snel naar puur wit toe te willen, maar als je eenmaal bij puur wit bent, hoe highlight je dan nog verder? Een lichte grijstint werkt stukken beter, want het oog denkt dan alsnog wit te zien, maar door de highlights ziet het er allemaal net iets gelikter uit. Wat ik hier heb gedaan, is een techniek genaamd ‘edge highlighting’, waarbij je de randen van het pantser de lichtste witte rand geeft. Dit zijn de punten waar de zon goed te zien zou zijn, en is een techniek die veel schilders gebruiken als het aankomt op pantser.

De lightsaber is nu een lichtere kleur blauw, en dat had ook prima meteen gekund, maar net als bij wit is het makkelijker om een lichte kleur blauw over donkerblauw te painten dan over zwart. De exacte stappen:

  • Het haar is gewashed met Agrax Earthshade, daarna weer terug gehighlight met Steel Legion Drab, en heeft een final lichte highlight gekregen met Karak Stone.
  • De zwarte delen van het ondersuit zijn gehighlight met een klein beetje grijs. De exacte kleur weet ik al niet meer, zo weinig highlights waren er hier te vinden. Vooral bij de hand heb ik gefocused op de knokkels, waar het licht zou vallen van bovenaf.
  • Het armor is gehighlight met Grey Seer, en daarna heeft het een edge highlight gekregen van White Scar.
  • De vloer is gewashed met Nuln Oil, en daarna gehighlight met Leadbelcher en daarna Ironbreaker.
  • De riem is gewashed met Agrax Earthshade, en daarna gehighlight met eerst weer Gorthor Brown, en daarna Steel Legion Drab.

De ‘finishing touches’

Als je wilt, ben je nu al klaar. De stappen tot nu toe (op mogelijk edge highlighting na, maar daar kan je ‘valsspelen’ door je kwast langs de randen te brushen) hadden niet echt een vaste hand nodig. Zolang je maar geduld hebt, kom je daar wel. Als je een net iets vastere hand hebt en de laatste final touches nog wilt aanbrengen, dan kan je nog net een stapje verder gaan.

Op de lightsaber hilt heb ik met een bronskleur die op de foto’s niet eens meer te zien is, nog wat elementen aangepast. Ik heb met Ironbreaker nog hier en daar wat metalen puntjes gezet op de riem en ik heb ook met een rood getinte wash 2 van de pouches een net iets andere kleur gegeven door deze te washen. (Een prima manier om iets een net wat ander tintje te geven dan de rest.)

De lightsaber heb ik met wit een soort gloed gegeven aan het begin van de blade, en tevens heb ik met dezelfde kleur blauw als de lichtsaber die – zwaar verdund – op wat plekken op de hand, vlakbij het einde van de lightsaber, en het armor in de buurt, een heel klein beetje blauw eroverheen gelayed. Dit wordt ook wel eens “Object Source Lighting” genoemd, het lijkt nu alsof de lightsaber echt gloeit en een blauw licht kaatst op het armor. Dit werkt ook prima als je bijvoorbeeld een magisch artifact wilt maken, zoals een gloeiende arcane sphere in een mages hand.

Op de schouder heb ik met wat Khorne Red een slechte imitatie gemaakt van het logo van de Republic, “freehanden” zoals dat ook wel is genoemd wordt. Dat is altijd een ramp op net niet platte oppervlaktes, maar ik kan ermee leven. Als je echt all-out wil gaan, kun je voor dit soort dingen vaak ook ’transfers’ vinden, die je kan aanbrengen op je model waardoor je niet hoeft te freehanden.

Als laatste stap heb ik de tweede painters bane aangebracht, de ogen. Met een klein beetje Gray Seer en 2 kleine stipjes zwart heb ik de ogen aangebracht. Als je geen stabiele hand hebt, is het beter om deze stap gewoon over te slaan. Het ziet er vaak stukken beter uit als een miniatuur geen ogen heeft (de schaduw lost dit vaak wel op dat dit er niet raar uitziet), dan dat de ogen allebei een andere richting in staan. Het voordeel is dat normaal gesproken niemand met een 4x zoom op je miniatuur zit te kijken, dus kleine foutjes hier en daar gaan toch niet opvallen.

En daar heb je het! Één complete Obi-Wan Kenobi, klaar voor z’n eigen serie in een tabletop RPG. En ook al heb je totaal geen interesse in een Star Wars RPG; de tips en tricks die je zojuist hebt gezien, werken net zo goed voor elke andere hero model.

Zolang je geduld hebt, kom je een heel eind en kan je super mooie miniatures maken met wat oefenen. Maar wat nou als je slecht hebt gepland en nog dit weekend 15 goblins nodig hebt voor je D&D-sessie? De volgende keer gaan we kijken naar tips & tricks om snel grote hoeveelheden miniatures af te krijgen.

« Oudere artikelen Recente artikelen »

© 2026 Stichting Dutch20 | KvK nr: 92043992