Tag: Systeem (Page 1 of 6)

Media-adaptaties: Star Wars RPG (FFG)

In deze serie van artikelen belichten we verschillende Tabletop Roleplaying Games (TTRPG’s) die voort zijn gekomen uit verschillende media. Denk hierbij aan films, series, games, boeken en zelfs podcasts! In dit eerste artikel kijken we naar de Star Wars Roleplaying Game-serie, geproduceerd door Fantasy Flight Games (FFG).

“Always two MANY there are.”

Star Wars is een enorm populaire franchise. Het is dan ook niet gek dat er over de jaren heen veel adaptaties zijn gemaakt voor TTRPG’s. Op de vraag “Wat is dé Star Wars RPG?” valt dan ook geen makkelijk antwoord te geven. Zo is er bijvoorbeeld Star Wars: The Roleplaying Game die werd uitgegeven door West End Games in 1987, maar ook Wizards of the Coast heeft zich in 2007 op een adaptatie genaamd Saga Edition gestort. Daarnaast zweven er nog veel andere systemen rond. Echter, de meest recente en ondersteunde Star Wars RPG, waar we ons in dit artikel op richten, is uitgegeven door Fantasy Flight Games en vervolgens overgenomen door Edge Studios. Deze is simpel getiteld: Star Wars Roleplaying Game.

“Your path you must decide.”

Het kernsysteem van FFG omvat drie boeken, maar gelukkig heb je er maar één nodig om te beginnen met spelen. Elk boek bevat namelijk dezelfde basisregels. Wat is dan het verschil? Dit zit hem vooral in het type verhaal dat je wilt beleven. 

In het boek Edge of the Empire ligt de focus op zij die de rand van het sterrenstelsel hun thuis maken. Dit zijn vaak tuig en smokkelaars, maar ook degenen die op ontdekkingsreis zijn naar nieuwe gebieden. Als je houdt van een meer grimmig spel, is dit het juiste boek.

Kies je voor Age of Rebellion, dan belandt het spel midden in de actie van rebellen tegen de Empire. Spionnen, commandanten en diplomaten spelen hier een belangrijke rol. Een goede keuze voor wie idealistisch is en wil vechten tegen het kwaad.

Met Force and Destiny kun je helemaal opgaan in de strijd tussen de twee kanten van de Force. Kies je om tegen de Dark Side te strijden als Jedi-achtig karakter of is de lokroep van ongelimiteerde kracht sterk genoeg?

“Size matters not. Look at me. Judge me by my size, do you?”

Met alleen een boek ben je nog niet helemaal klaar om te spelen. Eerst heb je nog een aantal speciale dobbelstenen nodig. Waar velen gewend zijn om meteen een twintigzijdige dobbelsteen te pakken, gebruikt dit systeem alleen de kleinere d6, d8 en d12. Niet alleen dit, maar er staan niet eens nummers op!

Deze dobbelstenen worden narrative dice genoemd. Er zijn zeven verschillende typen die we kunnen opsplitsen in drie groepen:

  • Drie typen positieve dobbelstenen
  • De Force-dobbelsteen
  • Drie typen negatieve dobbelstenen

Met de Force-dobbelstenen krijgen spelers en de Gamemaster Destiny Tokens die uiteindelijk gebruikt kunnen worden om resultaten te beïnvloeden. 

De drie typen positieve en negatieve dobbelstenen kunnen worden gerold wanneer een bepaalde actie een kans heeft om mis te gaan. Hierbij kunnen spelers succes- en mislukkingstekens rollen. Streep deze tegen elkaar weg en als je minstens 1 succesteken over hebt, lukt de actie! Ook kunnen spelers voordeel- en nadeeltekens rollen. Deze tekens werken onafhankelijk van de uitvoering van de actie. Zo kan je bijvoorbeeld met succes een actie uitvoeren, maar daarbij wel een nadeel hebben. Als laatste zijn er ook nog de triomf- en wanhooptekens die extra spektakel toevoegen aan een rol. Deze tekens zijn maar aanwezig op 1 van de kanten van 1 van de typen dobbelsteen. Als je ze rolt, is het dan ook extreem goed of extreem slecht.

“Pass on what you have learned.”

Om een echt goed beeld te geven hoe het is om dit systeem te spelen, heb ik een Gamemaster aan de tand gevoeld. Over andere Star Wars TTRPG-systemen zegt hij: “Veelal is het een rommelige boel aan regels die niet zo lekker op hun plek komen”. Daarentegen was hij erg positief over de mogelijkheden die het FFG-systeem biedt. Als Gamemaster en speler kun je samen invloed hebben op de rollen door middel van de Force dobbelstenen. Hierdoor voelt het alsof de Force echt een invloed heeft op de wereld. 

Het spelen in een al bestaande wereld met ongelofelijk veel informatie kan wel wat lastig zijn. Je moet namelijk erg veel kennis hebben van de wereld of het niet erg vinden om tegen de al bestaande lore in te gaan. De Gamemaster zegt het juist heel fijn te vinden, omdat hij in de eerste categorie valt. Hierdoor heeft hij al bepaalde aanknopingspunten van waaruit hij het verhaal verder kan bedenken. 

“Do. Or do not. There is no try.”

Ook al heeft Yoda veel wijze woorden met ons gedeeld, ga ik toch tegen bovenstaand advies in. Als je nou van Star Wars houdt of niet, ik raad het zeker aan om dit systeem een keer uit te proberen.

Spotlight: Delta Green

The Rules

Thou Shalt Not Get Caught
This is Rule One and Only. You do not have a “Get Out of Jail Free” card or a license to kill. You have a job to do, and that job includes doing it in the dark. If you do get caught, say nothing and take your lumps. The program will get you out unless keeping the mission quiet calls for you to do hard time for it, which it very well might. So don’t get caught.

Delta Green: oorspronkelijk een setting voor Call of Cthulhu, maar later uitgegroeid tot een eigen TTRPG door Arc Dream Publishing. Heb je altijd al een agent willen spelen van een geheime organisatie binnen de overheid die zich bezighoudt met onnatuurlijke zaken en aliens? Wil je je innerlijke Mulder of Scully van de X Files bovenhalen? Dan is Delta Green de TTRPG voor jou.

Setting

Live Your Cover
Don’t refer to the program or the unnatural in public or private. Always have another story, another mission, another identity in mind. Ideally, have the papers to back it up.

Je bent agenten voor een geheime overheidsorganisatie die opgericht is om bovennatuurlijke gevaren te onderzoeken en af te weren. Doofpot is zo ongeveer jullie tweede naam. Niemand weet dat The Program/Delta Green bestaat, behalve degenen die er op een of andere manier in verzeild zijn geraakt en door hogerhand nuttig werden bevonden. Je bent er zeker van dat je anders opgesloten was geweest in een psychiatrisch ziekenhuis of op mysterieuze wijze verdwenen was. Immers, echte confrontatie met het onnatuurlijke laat een indruk op je achter. En ze kunnen geen risico met je nemen.

Je opereert in cellen, kleine teams die worden aangeduid met een letter. Om ervoor te zorgen dat privé, werk en wat dit dan ook maar is gescheiden blijft, ga je schuil achter een codenaam, beginnende met het letter van je cell. B-cell bijvoorbeeld: Agents Baker, Bronco, Bonita, Beacon, Bishop, Booker, Bell, Bardot, en zo kunnen we nog wel even doorgaan.

The Minimum Size of a Team is Two
Do nothing alone. Our enemy can replace you, take over your mind, or simply remove you from existence and memory. Don’t give them the opportunity. If you need to approach a contact solo, bring a partner for backup and overwatch.

Je wordt op missies gestuurd, opera’s genaamd. Vaak is het doel om een gebeurtenis te onderzoeken en als het mogelijk met onnatuurlijke invloeden te maken heeft, deze te neutraliseren of er in ieder geval voor te zorgen dat die zich niet verder verspreiden of bekend worden. Wat die onnatuurlijke invloeden zijn? Het kan van alles zijn: gele tekens die de geest van de kijker beïnvloeden, een beest dat zich vooral beweegt in scherpe hoeken maar niets moet hebben van perfecte cirkels, boeken met spreuken in onvertaalbare talen, cults die met rituelen en offers onbeschrijfelijke horrors deze wereld in willen brengen.

Always Lie, Except To Us
Make sure your lies are consistent. Never lie to your partners or your case officer, and never ever lie to the program. We will find out and then nobody will ever find out what happened to you. Because we will lie to them. Friendlies can know the truth about an operation. They can neverknow the truth about the program.

Systeem

Don’t Kick In the Door
Not the front door, anyway. Make your own entry point. This rule applies to much more than entering buildings. In the worst case, burn down the building and ambush them when they flee.

Omdat Delta Green ooit begonnen is als setting van Call of Cthulhu, zitten er een heel aantal overeenkomsten tussen de beide TTRPG-systemen. Ze gebruiken allebei een d100, je hebt een lijst met skills die in percentages aangeven hoe goed je karakter ergens in is, je rolt op of onder je skill percentage om te slagen, vluchten is geen laffe maar meestal de noodzakelijke optie en Sanity speelt een belangrijke rol binnen de geestelijke gesteldheid van je karakter. Er zitten echter ook een paar verschillen tussen beide systemen.

Als je in Delta Green (en ook in Call of Cthulhu) geconfronteerd wordt met het boven-/onnatuurlijke, maak je vaak een Sanity-rol om te kijken of je geestelijke gesteldheid aangetast wordt. Het is een glijdende schaal die kan zorgen voor mentale stoornissen en zal eindigen in de permanente uitschakeling van je karakter. Gelukkig wordt er in Delta Green vanuit gegaan dat je relaties hebt die je gegrond houden: je gezin, collega’s van je ‘echte’ werk, vrienden, een mentor. Deze banden helpen je de horrors van je DG-werk te verdragen. In speltermen betekent het dat je schade aan je Sanity mag afschuiven op deze banden. Maar hoe minder sterk die band wordt, hoe meer problemen dit veroorzaakt. De echtgenoot begint zich af te vragen waarom je zo veel weg bent voor werk, vrienden nodigen je niet meer uit voor het vaste avondje uit omdat je de vorige keer wel heel raar reageerde op iets heel gewoons, je manager staat op het punt je te ontslaan na jouw laatste woede-uitbarsting tegen een klant. Je kunt deze banden herstellen, je vaardigheden verbeteren of jezelf weer op het juiste pad krijgen door scènes te spelen tussen de opera’s door die focussen op herstel.

En waar je in Call of Cthulhu Luck-punten hebt om een gefaalde rol alsnog te laten slagen, is dat in Delta Green geen optie. Je hebt maar te dealen met de uitkomst van de rol. Daar staat wel tegenover dat je minder vaak hoeft te rollen als je van nature al heel goed bent in een bepaalde skill. Boven een bepaald percentage wordt er verwacht dat je karakter in ieder geval iets van informatie vindt als dat op jouw expertisegebied ligt of de intentie van een ander kan lezen als je goede mensenkennis hebt.

A Successful Retreat is a Victory
When the opposition attacks you, you are part of their plan and they have the initiative. Don’t be part of their plan: break contact and retreat to the rally point. (You did select a predetermined rally point, right?) Then analyze their attack and plan your counterstrike at their weak point, for a time and place where you have the initiative. Never go in without a line of retreat. Always know where the exit is.

Sourcebooks en scenario’s

In de afgelopen jaren zijn er veel sourcebooks, oneshotscenario’s en campaigns uitgegeven. Veel daarvan zijn te vinden op Drivethrurpg of komen geregeld voorbij op Humble Bundle of Bundle of Holding. Als je Delta Green wilt uitproberen, kun je via Drivethrurpg een gratis starter regelboek genaamd Need to Know downloaden.

Het belangrijkste boek voor de regels is het Agent’s Handbook. Hierin staan de regels voor het maken van een karakter en het runnen van een sessie en krijg je een overzicht van de agentschappen waar een DG-agent aan verbonden kan zijn. Daarnaast is er de Handler’s Guide, het boek voor de Gamemaster met informatie over de geschiedenis van Delta Green en statistieken voor vijanden. Verder zijn er verschillende sourcebooks uitgegeven, zoals The Labyrinth (met extra vijanden en tegenstanders), ARCHINT (een collectie van artifacten) en The Conspiracy (als je Delta Green niet in de tegenwoordige tijd, maar in de jaren 90 wilt runnen).

Don’t Wait For the Whites of Their Eyes
Too many of our enemies don’t die when you shoot them. Don’t wait until close combat to find that out. (Absolutely do wait until you have confirmed that they are targets, not bystanders.) Similarly, give no warning shots, or warnings of any kind. Surprise is your only advantage.

Verder is er een hele reeks aan scenario’s uitgegeven. Een heel aantal daarvan zijn oneshots die bedoeld zijn als losstaande missies. Het gaat dan van aliens naar geestverruimende drugs naar cults naar hele gewone situaties die eindigen in chaos.

Van de oneshots is Last things last een van de bekendste introductiescenario’s (te vinden in de gratis starter Need to Know). Het team wordt opgeroepen om het appartement van een overleden oud-DG’er te onderzoeken en op te schonen, zodat er zeker geen verwijzingen naar The Program op plekken terechtkomen waar ze niet horen. Een makkelijk klusje, toch?

Ook zijn er verschillende campaigns uitgegeven, waarvan Impossible Landscapes een van de meest geprezen is. De cel wordt gevraagd om het appartement van Abigail Wright te onderzoeken, nadat ze verdwenen is en haar woning heeft achtergelaten in een grote chaos. Wat begint als een archiveringsoperatie, eindigt in de meest geestbrekende ontdekkingen.

Verder kun je onder de noemer shotgun scenarios een hele lijst aan korte scenario’s vinden die gemaakt zijn in het kader van een wedstrijd die door de Delta Green community zelf is opgezet. Deze korte opera’s van maximaal 1500 woorden zijn perfect als je het leuk vindt een eerste aanzet voor een idee te krijgen en zelf dit verder uit te werken.

Intelligence is Your Weapon
Scout the manifestation, research it, watch it. Then go out and talk to locals, to witnesses, to bums and inbreds and hop-heads and anybody human. You really can’t learn about your enemy from books alone, so don’t try.

Mocht je graag naar voorbeelden luisteren, de podcasts The Redacted Reports en Sorry, Honey, I Have To Take This zijn aanraders om een gevoel te krijgen bij wat een Delta Green-sessie of -campaign kan zijn. En natuurlijk de Nederlandse Delta Green-podcast Schaduwjagers (van de makers van Geen Woorden maar Draken), waarin Nederlandse agenten horrors op eigen bodem proberen aan te pakken.

Genoeg materiaal dus om je eigen doofpot te creëren en proberen het onnatuurlijke het hoofd te bieden. Zorg er alleen wel voor dat je jouw hoofd in de tussentijd niet verliest!

Trust Your Gut
If it feels wrong, it is wrong. Back off and get more information. If it feels really, really wrong, back way off and call for reinforcements. They might even come!

Spotlight: Stonetop

Als we naar fantasy kijken binnen TTRPG’s, dan wordt daarvoor eigenlijk vooral de Europese Middeleeuwen als inspiratiebron voor gebruikt. Maar nu verschijnt er een nieuwe ‘hearth-fantasy’ TTRPG die de IJzertijd (ca. 500 v.Chr. tot de opkomst van de Romeinen) als uitgangspunt neemt: Stonetop. Begonnen als een setting voor Dungeon World en dus gebaseerd op het Powered by the Apocalypse-systeem speel je een groepje bewoners van een dorpje die proberen de gemeenschap draaiende te houden en te beschermen tegen de gevaren van het omliggende land.

Het dorp Stonetop

No one knows how the Stone got there, or what the runes cut into its surface might mean. Few even remember how the village sprang up around it. When storms roll up and the Stone pulls lightning from the sky, outsiders cringe and cower. But us? We barely even notice.

We live here, see. This village, Stonetop—it’s our home. It’s not a glamorous place, far from it. But we look out for each other. We might not always get along, but we’re a community. Everyone contributes. Everyone shares.

And right now, as the first wildflowers bloom in the Flats and the trees bud in the Great Wood, trouble is a-brewing. The world itself is darkening, like the sky before a late-summer storm. Everyone can feel it. Folks are getting scared.

Aan het einde van de bekende wereld staat een dorpje, Stonetop. Een hechte gemeenschap, omringd door een wereld die vol zit met mysterie en gevaar. Een wereld waarin het ritme van de natuur gevolgd wordt, waarin er meer onbekend dan bekend is, waar ijzer de belangrijkste grondstof is, waar magie zeldzaam en gevaarlijk is, waar de wil van de goden af te lezen is uit de vorm van de wolken en de stroming van het water. Waar de seizoenen komen en gaan en zo ook de belangrijkste evenementen in het dorp bepalen.

Het bijzondere aan het dorp Stonetop is dat het in het spel een eigen personage is. Het heeft een eigen sheet, je bent met z’n allen verantwoordelijk voor het dorp, je kunt de gemeenschap vooruit helpen door verbeteringen in het dorp aan te brengen zoals bijvoorbeeld het creëren van een markt of het versterken van de muur die om het dorp loopt, het heeft zelfs eigen stats. Veel wordt collectief geregeld: er wordt samen op het land gewerkt, het gezegde ‘It takes a village to raise a child’ wordt hier vrij letterlijk genomen en er zijn twee paarden in het dorp voor collectief gebruik. Het betekent ook dat als jij het als individueel karakter of voor jullie groepje avonturiers wilt gebruiken, je het dorp schade aandoet wanneer je het kwijtraakt. Als je bijvoorbeeld een van de paarden meeneemt om je sneller te kunnen verplaatsen, kan dit grote gevolgen hebben voor het ploegen van het land en de daaropvolgende oogst (of het falen ervan). Maar ook ieder succes dat de inwoners behalen, kan er juist voor zorgen dat het dorp beter de harde winter doorkomt of de oogst van het volgende jaar slaagt en beter is dan ooit. Iedere individuele beslissing heeft invloed op het dorp.

Dit geldt niet alleen voor het dorp. Het werkt ook zo bij het opzetten van een sessie/campaign. Afhankelijk van de karaktertypes (playbooks) die gekozen worden, krijgen bepaalde aspecten in het dorp meer of minder nadruk. Als iemand er bijvoorbeeld voor kiest een Blessed te spelen (een priester voor een van de goden), zal deze specifieke god waarschijnlijk een grotere rol spelen in het dagelijks leven van de mensen in Stonetop. Heb je een Ranger in je midden, zal jagen en het samenleven met de natuur een prominentere rol krijgen. Bij een Seeker weet je dat er mogelijk meer duistere krachten het lot van Stonetop zouden kunnen bepalen. En wie weet of de onbesuisde acties van de Would-Be Hero onverwachte gevolgen hebben voor het dorp… Zo krijgt iedere versie van Stonetop een eigen karakter.

De spelerkarakters zijn inwoners van Stonetop. Sommigen wonen er al hun hele leven, anderen komen van ‘buiten’, maar ieder draagt bij aan de gemeenschap van het dorp. Toch zijn deze karakters net even wat specialer. Ze nemen vaak een specifieke functie in in de gemeenschap en zijn bereid om verder te gaan, misschien zelfs wel buiten het dorp te gaan, om het dorp te beschermen en de wereld eromheen te ontdekken.

Powered by the Apocalypse

Stonetop gebruikt als basis het Powered by the Apocalypse-systeem (PbtA). Het systeem dat voortkomt uit Apocalypse World (2010) ligt ook aan de basis van TTRPG’s als Dungeon World, Avatar: Legends, Bluebeard’s Bride, City of Mist, KULT: Divinity Lost en Monster of the Week. Ieder spel past het aan aan het eigen genre, maar de basis blijft een narratieve manier van spelen en GM’en. Je gaat met elkaar een gesprek aan en creëert met elkaar de wereld en de gebeurtenissen in die wereld.

Het rollen van dobbelstenen wordt gedaan als er een move getriggerd wordt. De Gamemaster vraagt: “Wat wil je doen?” En het antwoord van de spelers bepaalt of er een situatie ontstaat waarin er bijvoorbeeld gevaar ontweken moet worden of dat er extra informatie beschikbaar komt. Dit triggert een move. Wanneer dat gebeurt, lezen spelers en GM de beschrijving van de move, de speler rolt 2d6 (met eventuele toevoegingen die voortkomen uit de persoonlijke stats) en de uitkomst bepaalt of de uitkomst positief of negatief gaat uitpakken voor het karakter. Je kunt het het beste zien als wie de narratieve controle heeft over die scène. Er is geen intiative order, geen beurten, je deelt de spotlight en maakt samen het verhaal.

  • Op een 10+ houdt de speler de controle over de scène en gebeurt het best mogelijke. Je wint het gevecht, je vindt de informatie die je zoekt, je mag de GM vragen stellen waar deze dan antwoord op geeft om je meer te vertellen over de setting. De speler bepaalt wat de uitkomst van een move is.
  • Op een 7, 8 of 9 krijg je gedeeltelijk wat je wilt of je krijgt wat je wilt, maar met een (meestal ongewenst) bijeffect. Het lukt, maar de Gamemaster voegt een element / complicatie toe aan de uitkomst.
  • Als je 6 of lager gooit, bepaalt de Gamemaster de uitkomst van de move en dat zal (bijna) altijd verkeerd voor je uitpakken. Je denkt dat je de juiste informatie krijgt, maar achteraf blijken het allemaal leugens. Je verliest het gevecht en loopt grote schade op. Je wordt gespot door de wachter van het volgende dorp, terwijl je probeert naar de poort te sluipen.

Iedere move heeft eigen beschrijvingen van hoe de verschillende uitkomsten eruit kunnen zien. Het is dan aan de speler en de GM om dit narratief te vertalen en de scène verder uit te spelen en te beschrijven.

Magie is in Stonetop zeldzaam, maar bestaat wel. Deze arcana bestaat uit voorwerpen en locaties die door de helden ontdekt kunnen worden. Ieder voorwerp of locatie heeft zijn eigen regels om alle geheimen te ontdekken, hun krachten te gebruiken en de ‘tegenprestaties’ die door deze magie gevraagd wordt van de gebruiker. Want voor niets gaat de zon op. En die gevolgen zijn vaak vergaand en soms best wel donker.

Deze arcana is onderverdeeld in major en minor arcana. Major arcana zijn vaak krachtige objecten met veel voorwaarden om toegang te krijgen tot de magie, maar met grote krachten én grote kosten voor het gebruik ervan. Minor arcana hebben een iets minder grote impact, maar kunnen nog steeds een mooie toevoeging zijn aan het karakter.

Playbooks

The village of Stonetop is your home. Maybe it wasn’t always, but it is now. And the world out there is darkening, like the sky before a late-summer storm.

These are good people, here in Stonetop. Your kith and your kin.

If you don’t step up to protect them, who will?

PbtA werkt niet met classes, maar met playbooks. Deze playbooks zijn specifiek gekoppeld aan de setting van Stonetop. Zo lijkt de Lightbearer bijvoorbeeld erg op een cleric, maar is het geen algemene dienaar van een god maar van Helior, de lichtgod, en alle spreuken van de Lightbearer zijn gekoppeld aan licht, warmte en heling. De Judge is degene die regels belangrijk vindt en diens mening snel klaar heeft over de gang van zaken, maar hoeft niet direct de daadwerkelijke rechter te zijn in het dorp (als die functie al bestaat). Zo zijn de playbooks specifiek genoeg om het karakter binnen de setting te laten passen, maar kun je als speler er nog steeds alle kanten mee op.

In het betreffende playbook staan verschillende achtergronden die je karakter een bepaalde richting en motivatie geven, een aantal woorden waaruit je kunt kiezen om het uiterlijk van het karakter te beschrijven, eigendommen die een karakter van dit playbook kan hebben en moves die specifiek voor dit playbook bedoeld zijn (naast de algemene moves die voor alle karakters mogelijk zijn).

Als je een eerste beeld hebt van het karakter, biedt het playbook je ook een lijstje met stappen om jouw karakter te introduceren aan de andere spelers, direct relaties met de andere karakters aan te gaan en ondertussen een aantal NPC’s te creëren. Na het beschrijven aan de anderen van de achtergrond en het uiterlijk van jouw karakter duik je direct het dorp in door te bedenken wie jouw karakter in het dorp kent en met wie ze zich het meest verbonden voelen. De laatste stap in het introductieproces bestaat uit een aantal vragen die je vanuit je karakter aan de groep stelt en waar de anderen op kunnen inhaken als ze denken dat hun karakter dit voor jouw karakter gedaan heeft. Zo heeft de Seeker bijvoorbeeld vragen erin staan als ‘Which one of you led me to a key discovery?’ en ‘Which one of you has been at my side the entire way?’. Op deze manier creëer je direct al inhoudelijke relaties met de andere karakters in de groep.

De TTRPG

De TTRPG-set bestaat uit vier onderdelen, die vooral bedoeld zijn voor de Gamemaster:

  • Boek 1 heeft alle regels, inclusief de verschillende playbooks voor de karakters en uiterst zinvol GM-advies van schrijver Jeremy Strandberg (lees ook zijn blog Spouting Lore voor als je meer wilt weten over het runnen en spelen van PbtA-spellen).
  • Boek 2 is een verzameling van locaties, omgevingen, wezens en beesten die de karakters kunnen tegenkomen. Alle beschrijvingen geven ook opties voor namen, random tabellen met eigenschappen, vragen die de GM aan de spelers kan stellen over het betreffende object of de locatie, mogelijke gevaren en potentiële major en minor arcana die er te vinden zijn.
  • Drie startscenario’s die het voor een GM gemakkelijk maken om de eerste sessies te runnen. In boek 2 staan er tips om daarop voort te borduren en eigen scenario’s te bedenken of te improviseren.
  • De magische items in het spel zijn terug te vinden op de arcana-kaarten. Ieder item heeft een eigen kaart, of het nu major of minor arcana is, met daarop een beschrijving van het object, voorwaarden om de krachten te ontluiken, de spreuken die erbij komen kijken en de positieve en/of negatieve gevolgen die het voor het karakter kan hebben.

Stonetop heeft in 2021 een succesvolle Kickstarter-campagne gedraaid, maar het heeft daarna lange tijd geduurd voordat het daadwerkelijk gepubliceerd werd. Op dit moment staan fysieke exemplaren van het boek nog in pre-order, maar zijn de PDF’s wel al aan te schaffen.

Een leuke, nieuwe toevoeging dus aan het TTRPG-landschap.

De 10 beste nieuwe TTRPG’s van 2025

Afgelopen jaar is een goed jaar geweest voor nieuwe TTRPG’s. We hebben nieuwe systemen zien verschijnen van zowel grote als kleine makers, nieuwe edities van bestaande systemen en een hele hoop aanvullingen. Veel te veel om op te noemen en bij te houden, zelfs voor de meest doorgewinterde TTRPG-nerds onder ons. Laat staan als je er in de hobby komt kijken!

Daarom hebben wij besloten om door de hoard te graven en de (naar mijn mening) meest noemenswaardige TTRPG’s die zijn uitgekomen in het jaar 2025 in een top 10 te zetten. Had het ook een top 100 kunnen zijn, natuurlijk had dat gekund. Maar dan waren we hier morgen nog!

Dus, zonder verder oponthoud, laten we beginnen met…

10. Draw Steel!

Sinds 2018 heeft MCDM Productions een hele hoop D&D-uitbreidingsboeken uitgebracht, waaronder Strongholds & Followers, Flee, Mortals! en Where Evil Lives. Draw Steel! is hun antwoord op de vragen: waarom is er zo weinig actie, waarom mis ik steeds en waarom duurt het zo lang?!

Een nieuw TTRPG-systeem met volledige focus op actie, epische strijden en vechten tegen monsters. 

Wanneer wel: Als jij houdt van actie en vechten, zonder zorgen hoeven te maken over een hele hoop regels, dan is dit systeem voor jou!

Wanneer niet: Als jij houdt van avonturen, exploreren en ontdekken, dan is dit systeem niet voor jou.

9. Starfinder 2e

Pathfinder in Space!

Ben jij een fan van Pathfinder en science fiction, dan is Starfinder 2e het systeem voor jou! Starfinder bestaat al sinds 2017, dus de kans is groot dat je er wel eens van hebt gehoord. Sindsdien zijn er veel nieuwe ideeën, toevoegingen en aanpassingen geweest wat uiteindelijk heeft geleid tot een volledige nieuwe editie, Starfinder 2e!

Wanneer wel: Als jij houdt van een crunchy systeem, volgeladen met alle mogelijkheden waar je hart naar kan verlangen, in space!

Wanneer niet: Als alleen denken aan het woord Pathfinder je al keuzestress geeft, dan is Starfinder 2e zeker niet voor jou. 

8. Nimble 5e

Gebaseerd op de in 2023 uitgebrachte rules-hack en uitbreiding boek voor D&D 5e, Nimble: Nimble2e is de stand-alone versie van dezelfde makers die het hun missie hebben gemaakt om tijd te besparen voor zowel spelers als Dungeon Masters. Het belooft meer interessante keuzes, minder wachten en meer tijd voor plezier met het avontuur!

Spelen met het Nimble2e-systeem geeft je drie acties per beurt, schade zonder te rollen en versimpelt je stats door middel van het beperken van de bekende zes naar slechts vier (Strength, Dexterity, Intelligence, Will). Ook bieden ze extra toevoegingen aan in de vorm van een nieuwe class (Hexbinder) en monsterbouwer- en charactermakertools.

Wanneer wel: Als je bekend bent met het D&D 5e-systeem, maar een versimpelde, snellere en efficiëntere versie wilt uitproberen.

Wanneer niet: Als je blij bent met het huidige D&D 5e-systeem of je iets dat niet op D&D is gebaseerd wilt proberen.

7. Legend in the Mist

De nieuwste uitgave van Son of Oak, maker van City of Mist en Otherscape, Legend in the Mist brengt het avontuur naar een wereld vol fantasie en avontuur waar je begint als een simpele dorpeling of andere soort onwaarschijnlijke held. Verdedig de Dalen tegen wezens uit de schemering en ga op een groots avontuur van ontdekking en mysterie!

Wanneer wel: Als je een comfortabel en creatief avontuur wilt spelen in een nieuwe wereld, wat voelt als een verhaal verteld naast het kampvuur. 

Wanneer niet: Als je geen fan bent van het City of Mist-systeem, waarin er geen duidelijke structuur zit maar waar je veel zelf moet bedenken in plaats van kan bouwen op bestaande elementen.

6. Alien RPG Evolved Edition

De nieuwste versie van het prijswinnende TTRPG-systeem Alien RPG. De Evolved-editie belooft onder andere nog beter uitgewerkte regels, ondersteuning voor mini’s, toevoegingen van elementen van het nieuwe Alien:Romulus en een solo mode genaamd Last survivor.

Wanneer wel: Als je een fan bent van horror, science fiction, survival of de Alien-franchise, dan kan je met dit systeem niet mis gaan.

Wanneer niet: Als je niet houdt van horror, hoge druk scenario’s of science fiction. 

5. Mythic Bastionland

Een nieuw systeem geschreven door Chris Mcdowall. In Mythic Bastionland speel je als een groep ridders die op zoek gaat naar mythen om het land van het potentiële gevaar te verdedigen. Wat dit systeem uniek maakt, is dat je speelt door seizoenen heen en je karakters ouder worden, roem opbouwen en uiteindelijk zullen sterven. Een belangrijk doel is dan ook om een goede opvolger van jouw nalatenschap te vinden. Het systeem is gebaseerd op de rules-light Into the Odd-regelset.

Wanneer wel: Als het je leuk lijkt om bestaande en nieuwe mythen te exploreren, een stukje domein management wilt uitproberen en je binnen een enkele campagne als meerdere karakters wilt spelen.

Wanneer niet: Als je een langdurige campagne met een enkele karakter wilt spelen en geen interesse hebt in domein management, rules-light systemen of ridders.

4. Land of Eem

Het nieuwe kleurrijke, familie vriendelijk en makkelijk te leren TTRPG-systeem van de makers van Dungeoneer Adventures. Beschreven als Lord of the Rings met Muppets, een enkele blik op Land of Eem maakt duidelijk wat je er van kan verwachten. De kindvriendelijke tekeningen, levendige kleuren en veilige sfeer maakt dit een sterke keuze voor zowel kinderen als volwassenen!

Wanneer wel: Als je een familievriendelijk avontuur wilt spelen, houdt van leuke en levendige tekeningen of een fan bent van Adventure Time.

Wanneer niet: Als je niet op zoek bent naar een luchtige ervaring, maar liever een avontuur hebt met potentie voor serieuze gebeurtenissen of een minder kindvriendelijke vibe.

3. Dolmenwood

De nieuwste uitgave van Exalted Funeral, uitgever van Mausritter en Land of Eem. Dolmenwood brengt het avontuur naar de bossen en wildernissen gevonden in de vreemde en soms enge sprookjes van vroeger. Het perfecte systeem om het licht bij te dimmen, spooky muziek op te zetten en de zaklamp onder je kin te steken. 

Wanneer wel: Als je houdt van een spooky sfeer, je vrienden laten schrikken en een avontuur beleven in een wereld van ouderwetse sprookjes.

Wanneer niet: Als je geen fan bent van vreemde of enge verhalen, altijd het licht aan hebt in de avond en niet durft te slapen na het kijken of lezen van een horrorverhaal.

2. Cosmere

Het langverwachte TTRPG-systeem gemaakt om in de wereld van de wereldbekende schrijver Brandon Sanderson te duiken. Verken de werelden van Stormlight, Mistborn en meer!

Behalve een hele nieuwe, maar toch bekende wereld om het avontuur in te beleven is er ook een geheel nieuw systeem gecreëerd om het verhaal in Cosmere nog beter te maken. Met een focus op spelercreativiteit, flexibiliteit, dynamische gevechten en plot belooft dit nieuwe systeem een ervaring te bieden die perfect gevormd is om jouw avontuur in Cosmere een unieke en onvergetelijke ervaring te maken!

Wanneer wel: Als je houdt van uitgebreide verhalen, creatieve opties, een compleet uitgewerkte wereld gebaseerd op een lang bestaand universum of als je al een fan bent van Brandon Sanderson.

Wanneer niet: Als je liever niet een hele nieuwe wereld wilt leren kennen en blij bent met het systeem wat je gewend bent.

1. Daggerheart

Als laatste, maar zeker niet als minste. Na jaren verwacht te worden door de miljoenen fans van Critical Role is het eindelijk uitgekomen. Het nieuwste systeem van Darrington Press, Daggerheart!

Makers van systemen zoals Candela Obscura, het Illuminated Worlds-systeem en de Tal’Dorei D&D campaign setting gebaseerd op de populaire Youtube-series, Daggerheart geeft spelers een nieuwe manier om avonturen te beleven met het revolutionaire Hope/Fear-systeem. Hiermee zeggen we gedag tegen de lang bekende initiatief volgorde en het wachten op je beurt om hopelijk dat epische plan uit te voeren. Met Daggerheart nemen de spelers de regie en staat samenwerking en het maken van onvergetelijke momenten bovenaan de prioriteitenlijst. Dit is een systeem gemaakt door spelers, voor spelers en is zeker aan te raden om tenminste één keer te proberen!

Wanneer wel: Als je houdt van het combineren van roleplaying en vechten, nieuwe classes, spells en abilities wil verkennen of een fan bent van Critical Role.

Wanneer niet: Als je de structuur van een initiatief orde fijn vindt, liever bij het bekende wilt blijven of geen interesse hebt in een nieuw soort systeem.

Heb jij een van deze systemen al gespeeld en heb je er een mening over, zie je jouw favoriete uitgave van 2025 er niet tussen staan of wil je meepraten over het onderwerp, praat er dan over mee op onze Discord!

Bedankt voor het lezen en veel plezier met al jullie avonturen in de wereld van TTRPG!

De mechanismen van de dood

Een vergelijking van spelmechanismen: Dungeons & Dragons 5e (2014) en Pathfinder 2e (remastered)

Een total party kill is de vrees van elke speler. Twee weken geleden overkomt het onze groep bijna. Een paar bloedstollende rollen van de dobbelsteen later en onze karakters hebben het op het nippertje overleefd. 

Bij zowat elke tabletop roleplayinggame is er de kans dat je karakter doodgaat, maar elk systeem pakt het anders aan. Als een speler van zowel Dungeons & Dragons 5th edition, 2014 (D&D 5e) als Pathfinder 2nd edition, remaster (PF2eR) vroeg ik me af: ‘Wat zijn de verschillen tussen de systemen?’ en ‘Welk spelsysteem is het dodelijkst?’

De gelijkenissen

De manier waarop karakters dood kunnen gaan in de twee systemen is net wat anders, maar ze volgen wel een paar van dezelfde basisregels, namelijk: 

  • Je karakter komt in de gevarenzone wanneer je gezondheidspunten tot nul zijn gebracht. Vanaf dat moment ligt het lot van je karakter af van de dobbelsteen. 
  • Beide systemen gebruiken een twintigzijdige dobbelsteen om mee te rollen.
  • Als het gerolde nummer groter dan of gelijk aan het nummer van de ‘difficulty class’ (DC) is, telt het als een succes. Rol je lager dan de DC, dan flop je. 
  • Als je een 20 rolt is het extra goed en een 1 is extra slecht. 

Als speler wil je natuurlijk zoveel mogelijk successen hebben, want dan is de kans op overleven groter.

De verschillen

Wel zijn er wat regeltjes die verschillen tussen de twee spellen. Hieronder heb ik alleen de ruimte om de grootste te benoemen. Ook al zitten er nog een hoop meer details achter de mechanismen van D&D 5e en PF2eR.

Veel mensen zijn bekend met het systeem van D&D 5e. In principe is het niet anders dan tellen hoeveel successen en flops er gerold worden. Het resultaat waarvan er het eerst drie gerold worden, bepaalt de uitkomst. Drie flops voordat je drie successen hebt? Helaas, dat is het einde van je karakter.

PF2eR pakt het iets anders aan. Je begint in de staat van ‘dying 1’ (met hier en daar wat uitzonderingen). Als je flopt, beweeg je een stap omhoog en met een succes ga je een stap naar beneden. Als je ‘dying 0’ bereikt overleef je het, maar op ‘dying 4’ is het gedaan met je karakter.

De doodskans

Om precies te berekenen wat de kans op sterven is, moeten we het voor beide spellen net iets anders aanpakken. Hierbij nemen we aan dat er geen invloed op de resultaten van buitenaf wordt uitgeoefend. Geen zorgen, de uitleg heb ik makkelijk gehouden. Maar voor de echte wiskundenerds onder ons heb ik plaatjes van de berekeningen toegevoegd.

Een tabel met de kans op doodgaan vanuit elke staat in D&D 5e

Te beginnen met D&D 5e. In dit geval start je karakter altijd met nul successen en nul flops. De uiteindelijke vraag die we hier willen beantwoorden, is dan ook: ‘Als de startwaarde 0:0 is, wat is dan de kans om dood te gaan?’ Met een kansrekening komen we uiteindelijk uit op een sterftekans van 40,5%

Voor PF2eR is de wiskunde net anders, omdat het systeem een ingebouwde lus heeft. Om dit op te lossen, zullen we meerdere formules moeten opstellen. Als we deze formules in de online WolframAlpha system equations calculator invoeren, komen we uit op een kans van 1586/5143. Oftewel ~30,8% om dood te gaan vanaf ‘dying 1’.

De kans op elk resultaat in PF2eR
De formules voor het berekenen van de doodskans op elke ‘dying’ stap in PF2eR

Welk spelsysteem is het dodelijkst?

Dan is er dus een makkelijke conclusie te trekken. Met maar 30,8% kans om dood te gaan is PF2eR bijna 10% veiliger voor karakters dan D&D 5e. Zoals eerder genoemd is het zo simpel helaas niet. Je kan namelijk in een gevecht weer gezond of gewond worden vanwege invloeden van buitenaf, die we tot nu toe niet hebben overwogen.

Als je opnieuw gezond wordt in D&D 5e, herstellen alle successen en flops zich weer naar nul. Als je vervolgens weer gewond wordt en opnieuw begint dood te gaan, zal de kans dus altijd op 40,5% blijven. Komt deze situatie voor in PF2eR? Dan begin je elke keer op een level aan ‘dying’ hoger. Als je vervolgens dus start op ‘dying 2′, is je doodskans nu 59,4%!

Welk systeem heeft het beste doodsmechanisme?

Uiteindelijk zorgen al deze kleine regeltjes ervoor dat de mechanismen erg anders aanvoelen. Houd je van een betrouwbaar, consistent systeem? Dan heeft D&D 5e waarschijnlijk meer je voorkeur. Voor mij is de winnaar toch echt PF2eR. Het flexibele systeem geeft het gevoel alsof je karakter zich daadwerkelijk bevindt in een wankele staat tussen leven en dood. Dat terwijl het systeem met de basisdoodskans van 30,8% stiekem meer vergevend is.

Geïnteresseerd in het systeem van Pathfinder? Lees hier meer over Overzicht publicaties Pathfinder 2e Remaster en Pathfinder Game Night: Dawn of the Frogs

« Oudere artikelen

© 2026 Stichting Dutch20 | KvK nr: 92043992