Grofweg twee jaar geleden heb ik naar de Tome of Adventure Design gekeken en dat boek was het meer dan waard om in de kast te hebben. Een jaar geleden is de Tome of Worldbuilding uitgekomen en deze heb ik in PDF-vorm gescoord. Waar de Tome of Adventure Design op de achterkant een uitleg heeft staan waarom je dat boek moet willen, is de opvolger vooral een heel mooi boek als ik alle foto’s online mag geloven. Laten we kijken of dit boek net zo nuttig is als de Tome of Adventure Design en of er een meerwaarde zit in de PDF-versie.
Waar de Tome of Adventure Design opgesplitst was in slechts vier delen, heeft de Tome of Worldbuilding vijftien hoofdstukken over onderwerpen als kosmische krachten, de wereld, continenten, steden, wezens (vriendelijk, neutraal en vijandelijk), culturen, religies en veel meer. Ongeacht waarvoor je een wereld wilt maken, dit boek heeft tabellen voor zo ongeveer alles zolang het een vorm van fantasy is. Ze noemen vier types van fantasy waar het boek goed voor zou zijn:
- Sword & Sorcery Pulp fantasy fiction waarbij er veel verschillende culturen zijn en de spelers niet per se de helden zijn;
- Heavy Metal Een wereld vol met onverklaarbare mysteries over de wereld en waarbij science fiction een onderdeel van het verhaal kan zijn;
- Grim & Gritty Waar nog maar weinig goedheid in de wereld is, waarbij mensheid niet floreert maar slechts overleeft;
- High Fantasy Wat we gewend zijn van de meeste Dungeons & Dragons– of Pathfinder-verhalen, een wereld vol goedheid.
Dit boek is hiermee vooral gefocust op TTRPG-systemen van OSR-games als Dungeon Crawl Classics en Shadowdark tot moderne games als Dungeons & Dragons of Pathfinder. Een systeem met een focus op scifi als Mothership of Starfinder is niet per se de focus van dit boek. Je kunt het wel doen door voor iedere wereld apart de worldbuilding te doen, maar dat is een hoop werk. Laten we een paar hoofdstukken van het boek bekijken.
Kosmische zaken
Er worden in dit hoofdstuk twee aannames benoemd, namelijk dat het multiversum complex is maar dat dit niet goed begrepen wordt door de inwoners. Denk aan Dungeons & Dragons; er is een feywild, maar wie snapt dat nou echt? Vervolgens komen er een aantal vragen. Onder andere: is er een hiërarchie tussen de goden? Denk hierbij niet per se aan de Griekse goden, maar eerder zoals de werelden van Brandon Sanderson waarbij er één god was die het universum geschapen heeft en waarbij er per wereld in de Cosmere één of meerdere goden zijn die de werelden en de mensen geschapen hebben. Dat geeft een andere balans dan wanneer er één god is die zowel het universum als de wereld geschapen heeft zoals de abrahamitische religies vertellen.
Zodra je de goden hebt, is er de vraag of er een legendarisch boek is waar dit in omschreven staat zoals de Necronomicon in de Cthulhu-mythos of dat er iets “vreemders” is als een zingende fontijn ergens op de wereld. Tot slot, hoe is menselijkheid op deze wereld gearriveerd? Geschapen? Geëvolueerd? Via een ruimtereis? Of toch een magische doorgang?
De wereld
De volgende stap is het bouwen van de wereld zelf. Met wat leuke feitjes over hoe groot de aarde is, gaat het vervolgens vrij snel over naar een tabel met hoe de continenten eruit zien. Zijn het drie continenten zoals de oude Europese kaarten lieten zien (met de Middellandse en Rode Zee)? Of is het zoals de wereld van Ninjago twee grote continenten en verder weinig tot niets?
Ook vind je hier tabellen met wat er “recent” gebeurd is waardoor de wereld in rep en roer is. Is er een grote oorlog? Klimaatverandering doordat er bijvoorbeeld net een enorme vulkaan uitgebarst is (zoals de Tambora in 1815)? Iedere keuze die je hier maakt, leid je weer naar een andere tabel die je dan vraagt “okay, maar wat dan precies?”. Maar met genoeg uitleg over verschillende wetenschappelijke concepten, zoals de Holdridge Life Zones.
Hoofdstuk vier gaat verder op de wereld, maar hierbij is het vooral de bedoeling om de andere continenten wat invulling te geven. Is het gedomineerd door stadstaten, twee grote rijken die het nooit met elkaar eens worden of weer iets anders? Dit hoofdstuk loopt over van de tabellen (ik tel er 64) die iedere mogelijkheid uitwerken.
Hoofdstuk vijf gaat over het continent waarop de spelers beginnen. Hoe ziet dit eruit? Dit hoofdstuk is verdeeld in een aantal onoverzichtelijk benoemde “profielen” die met een letter en een getal aangeduid worden. Maar hier geldt heel duidelijk: vertrouw in het proces, want als je gewoon rolt en dat stuk leest, dan wordt het snel genoeg duidelijk.
Zo gaat het nog een paar hoofdstukken verder over de wereld en specifiek het continent waar de spelers zitten. Het wordt opgedeeld in landen, dan verschillende terreintypes (woestijn, bos, heuvels, etc.) en uiteindelijk gaat het over de grote groepen die in de regio de macht in handen hebben, steden en legendarische locaties. En op dat punt zit je pas op de helft van het boek!
Is het de moeite waard?
Als je serieus bent over worldbuilding en het verhaal dat je wilt vertellen past in één van de vier niches die aan het begin genoemd werden, denk ik dat het zeker een nuttig boek is. Het onderbouwt een hoop van de keuzes en redenen waarom het dingen doet met daadwerkelijke redenen. En als een specifieke tabel je niet goed past, als het voor je verhaal belangrijk is dat de continenten een bepaalde vorm hebben of je wil echt een groot meer ergens, ook al zeiden de dobbelstenen iets anders, dan kan dat natuurlijk.
Ik merk in het lezen hiervan wel dat mijn interesse in worldbuilding niet groot genoeg is om dit boek te gebruiken. Ik houd het wel bij de wereld van Golarion (Pathfinder) om mijn verhalen vorm te geven, er zijn nog genoeg onontdekte gebieden daar.
Waar vind ik het?
De Tome of Worldbuilding kun je in fysieke vorm vinden bij Mythmere Games zelf waar je de PDF erbij krijgt als je de fysieke versie koopt. Ook kun je enkel de PDF daar kopen, hoewel dat ook kan op DrivethruRPG als je het graag daar aan je bibliotheek toegevoegd wilt hebben.
Helaas zie ik deze zo snel niet in fysieke vorm bij boekenwinkels of spellenwinkels. Misschien dat dat nog komt, maar op dit moment is het niet te vinden bij mijn favoriete winkels.